مقدمه 81
3-1 تحقیق علمی  81
3-1-1 تعریف و مفهوم تحقیق علمی   81
3-1-2 قواعد تحقیق علمی  82
3-1-3 فلسفه تحقیق علمی  83
3-1-4 ویژگی های تحقیق علمی  84
3-1-5 هدف از تحقیق علمی  86
3-1-6 انواع تحقیق علمی  87
3-1-6-1 انواع تحقیقات علمی بر حسب عده محققان 87
3-1-6-2 انواع تحقیقات علمی بر اساس هدف 89
3-1-6-3 انواع تحقیق بر حسب ماهیت روش 91
3-1-6-4 انواع تحقیقات علمی از نظر سطح تحقیق 98
3-2 پ‍‍‍‍‍ژوهش در گردشگری 98
3-2-1 تعریف پ‍‍‍‍‍ژوهش در گردشگری 98
3-2-2 اهداف پژوهش در گردشگری 99
3-2-3 فرآیندپژوهش درصنعت گردشگری 100
3-2-4 منابع اطلاعات در پژوهش های گردشگری102
3-2-5 کاربرد نتایج تحقیق 102
3-3 روش تحقیق102
3-3-1 تعریف روش تحقیق 102
3-3-2 روش های گردآوری اطلاعات 103
3-3-3 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات106
3-3-4 روش به کار گرفته شده در این تحقیق 111
فصل چهارم : تجزیه و تحلیل اطلاعات
مقدمه113
4-1-1 برنامه ریزی استراتژیک114
4-1-2 مدیریت استراتژیک 115
4-1-3 تعریف استراتژی 115

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

4-1-4 اصطلاحات کلیدی در مدیریت استراتژیک116
4-1-5 ضرورت استفاده از مدیریت استراتژیک 117
4-1-6 مزایای مدیریت استراتژیک 118
4-1-7 فرآیند مدیریت استراتژیک 119
4-1-8 شناخت و تحیل محیط داخلی / خارجی 122
4-2-1 تحلیلSWOT122
4-2-2 فرصتها و تهدیدات در ماتریسSWOT 123
4-2-3 نقاط قوت و ضعف در ماتریس SWOT 124
فصل پنجم : نتیجه گیری وپیشنهادات
مقدمه 126
5-1 مدل تجزیه و تحلیل SWOT 126
5-1-1 بررسی عوامل داخلى در گردشگرى سلامت ؛ نقاط قوت و ضعف 126
5-1-2 بررسى عوامل خارجى در گردشگرى سلامت ؛ فرصتهاوتهدیدات130
5-2 ماتریس SWOT 132
5-2-1 استراتژی های تهاجمی یا توسعه ای (SO ) 132
5-2-2 استراتژی هاى تنوع (ST )133
5-2-3 استراتژی های بازنگری (WO) 133
5-2-4 استراتژی های تدافعی (WT ) 133
5-3 سایراستراتژی ها 135
5-4 نتیجه گیری 136
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول 2-1 (فهرست درمان ها و خدمات موجود در مراکز)25
جدول 2-2 (مقایسه هزینه ای درمانی مقاصد مختلف)27
جدول 2-3 (روند تاریخی و رشد صنعت گردشگری سلامت)28
جدول 2-4 (زمینه های ارائه خدمات پزشکی در دنیا)29
جدول 2-5 (روند تاریخی صنعت گردشگری پزشکی در دنیا)30
جدول 4-1 (تجزیه و تحلیل SWOT)123
جدول 5-1 (بررسی عوامل داخلى در گردشگرى سلامت ؛ نقاط قوت و ضعف)127
جدول 5-2 (بررسى عوامل خارجى در گردشگرى سلامت ؛ فرصتها و تهدیدات)130
جدول 5-3 (تجزیه و تحلیل SWOT)132
جدول 5-4 (ماتریس SWOT (بررسی عوامل درونی و بیرونی موثر بر توسعه گردشگری سلامت ) ……..134
فهرست تصاویر
عنوان صفحه
نمودار3-1 (رابطه انسان با ماوراء الطبیعت و دنیا )84
نمودار3-2 ( تغییرجهت همبستگی دو متغیر )95
نمودار3-3 ( فرآیند پژوهش در صنعت جهان گردی )101

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

نمودار3-4 ( اقسام تجزیه و تحلیل )107
نمودار4-1 (مراحل فرایند استراتژیک )121
گروه مدیریت جهانگردی
پایان نامه ی کارشناسی رشته ی مدیریت گرایش جهانگردی
عنوان پایان نامه:
مطالعه ی گردشگری سلامت در ایران
استاد راهنما:
………………………….
تحقیق ونگارش:
……………
سپاس :
حمد وسپاس خدای بزرگ را که از دانش بی انتهای خود در وجود بشر دمید تا گوشه هایی از راز هستی بر انسان آشکار شود. بی تردید انجام این پژوهش جز با یاری الطاف بی کران الهی وراهنمایی استاد فرهیخته ……………………………… میسر نبود
تقدیم به :
او که مرا نعمت حیات بخشید وشوق دانستن را در وجود ناچیزم نهاد ،
به مادر وپدرم،که موفقیت های من ثمره ی تلاش های ایشان است ،
وتقدیم به خواهر وبرادرم که مهربانیشان آرامش بخش لحظه های زندگی من است
چکیده :
امروزه بازار گردشگری سلامت به عنوان یکی از صنایع درآمدزا و رقابتی در دنیا مطرح می‌باشد . گردشگری سلامت، مولفه‌ای با دو جزء ترکیبی مهم و اساسی است . این پدیده دو وجهی وقتی در هم می‌آمیزد مفهوم ثالثی را به دست می‌دهد که نمی‌توان جز با تجربه داشتن و پیدایش دیدگاههای نو در این دو جزء، این مفهوم را مدیریت کرد . از دهه 1990عوامل متعددی باعث شد تا گردشگری سلامت در کشورهای آسیایی رونق بیشتری بیابد. بحران مالی آسیایی، تغییرات مطلوب نرخ ارز اقتصاد جهانی، ارتقا و بهبود سریع تجهیزات پزشکی ، پیشرفت فناوری اطلاعات، کیفیت بالا و ارزانی خدمات درمانی و عوامل بسیار دیگر موجب شد تا برخی از کشورهای آسیایی به عنوان مقاصد گردشگری سلامت دنیا معرفی شوند. کارآفرینی ، بازاریابی و تبلیغات گسترده این کشورها مبنی بر ارائه خدمات پزشکی در کنار گردشگری، جذابیت این مقاصد را برای جذب گردشگران خارجی به منظور درمان افزایش داد و باعث جهت‌گیری سیاست‌های کلان این کشورها در راستای رشد این شاخه ازصنعت گردشگری شد . در سطوح کلان ، دولت‌ها و نهادهای دولتی در بسیاری ازکشورها علاقه‌مند به بهره‌ مندی از مزایای اقتصادی ناشی از این صنعت بوده و در سطوح خرد نیز بیمارستان‌ها و ارائه‌دهندگان مختلف خدمات مسافرتی و درمانی در رقابت با یکدیگر سعی برای بالا بردن سهم خود ازآن دارند . کشور ایران علی رغم داشتن چشمه های آب گرم ومعدنی فراوان ، انجام پژوهش های بنیادی وکاربردی درزمینه علوم سلولی وفن آوری های باروری ، درمان بیماری های صعب العلاج،روشهای درمانی غیرتهاجمی ، ساخت واکسن پیشگیری وریشه کنی بسیاری ازبیماری ها و تربیت نیروی متخصص، تاکنون نتوانسته است با برنامه ریزی وسیاست گذاری مناسب نسبت به توسعه زیرساخت های گردشگری اقدام وسهم قابل قبولی در توسعه گردشگری سلامت داشته باشد . درآمد ناشی از گردشگری سلامت می تواند برای کشور ما که به حرکت در روند توسعه می اندیشد سودآور باشد . شناخت بازارهای هدف ، کارآفرینی و ارائه ایده‌های جدید در این راستا از نکات قابل توجه در رشد صنعت گردشگری سلامت در ایران می‌باشد . پژوهش حاضر سعی دارد ضمن معرفی و اهمیت صنعت گردشگری سلامت در ایران به شناسایی عوامل پیش برنده و بازدارنده مؤثر بر ارتقاء گردشگری سلامت کشور بپردازد .
کلمات کلیدی : گردشگری سلامت ، توریسم درمانی ، گردشگری پزشکی
فصل اول
کلیات تحقیق
مقدمه
درایران نفت به عنوان محور وتکیه گاه بنیادی درآمد کشور بوده است ولی باید دانست که نفت نمی تواند یک منبع با دوام درآمدی وتامین نیازاقتصادی کشورباشد ، از آن گذشته کشور ما بخاطر داشتن آثار باستانی فراوان ، کوهستانهای بلند وسربه فلک کشیده ، جنگل های انبوه ، دشتهای سرسبز وفراخ ، کویرزیباوپر رمز وراز،سواحل زیبای مرجانی،چشمه های آب گرم وآب معدنی وهمچنین انجام پژوهش های بنیادی وکاربردی در زمینه ی علوم سلولی وفناوریهای باروری، درمان بیماریهای صعب العلاج ،روش های درمانی غیرتهاجمی ، ساخت واکسن پیشگیری وریشه کنی بسیاری از بیماری ها وتربیت نیروی متخصص قابلیت های زیادی دردستیابی به یک جایگاه اقتصادی ممتاز در سطح منطقه وجهان دارد . با توجه به درآمد زایی مطلوب گردشگری سلامت توجه به این موضوع به عنوان گزینه ی جایگزین برای صادرات نفت ضرورت می یابد.
دراین فصل به بررسی کلیات تحقیق شامل مسأله اصلی تحقیق ، ضرورت انجام تحقیق، اهداف تحقیق ،سؤالات تحقیق ،کاربردتحقیق ، قلمرو مکانی و زمانی تحقیق ، روش انجام تحقیق ، شیوه ی اجرا ومراحل انجام تحقیق ، محدودیتهای انجام تحقیق و واژگان و اصطلاحات کلیدی پرداخته شده است .
1-1- بیان مسئله
گردشگری از پویاترین بخش های اقتصاد جهانی است .براساس پیش بینی سازمان جهانی گردشگری درچند سال آینده صنعت گردشگری در رأس همه ی صنایع قرار خواهد گرفت وبزرگترین بخش تجارت جهانی را به خود اختصاص خواهد داد . به همین دلیل امروزه کشورهایی که به مقاصد گردشگری شناخته می شوند با تبلیغات گسترده مبنی بر ارایه ی خدمات فوق پیشرفته ی پزشکی در کنارگردشگری، جذابیت این مقاصد را افزایش داده اند ، چرا که هر گردشگر پزشکی معادل سه گردشگر عادی ارز وارد کشورمیزبان خود می کند کشور پهناور ایران با داشتن فرهنگی کهن، آثار باستانی فراوان ، طبیعتی بکروجذاب وچشمه های آب گرم وآب معدنی سرآمد همسایگان خویش در منطقه است ،ازسویی دیگر قدمت دانش طب در این سرزمین به بلندای تاریخ آن است . سرآمد پزشکان جهان شیخ الرئیس ابوعلی سینا ثمره ی ارزنده ی درخت تناور تمدن ایرانی است ، واو مشهور ترین دانشمند تمام سرزمین های اسلامی ویکی از معروفترین چهره ها در تمام زمان ها است . امروزه دانشمندان علم طب وکادرپزشکی در ایران به پیشرفت های شگرفی دست یافته اند.انجام پژوهش های کاربردی وبنیادی در زمینه ی علوم سلولی و فناوریهای باروری ،درمان بیماریهای صعب العلاج ،روش های درمانی غیرتهاجمی ،ساخت واکسن پیشگیری و ریشه کنی بسیاری از بیماری ها وتربیت نیروهای متخصص فقط بخشی از دستاوردهای دانشمندان علم پزشکی در ایران است ،علی رغم داشتن چنین امکانات وپیشینه ای تاکنون نتوانسته ایم با برنامه ریزی وسیاست گذاری مناسب نسبت به توسعه ی زیرساخت های گردشگری اقدام وسهم قابل قبولی در توسعه ی گردشگری سلامت داشته باشیم . طبق برنامه ی چهارم توسعه دولت ایران مکلف شد 30 درصد از نیازهای درمانی وبهداشتی کشور را از طریق صدور کالای خدمات پزشکی وگردشگری سلامت فراهم کند . دراین قالب درآمد ناشی از گردشگری سلامت می تواند برای کشور ما که به حرکت در روند توسعه می اندیشد سود آور باشد. به منظور درک درستی از گردشگری سلامت در ایران وشناسایی اولویتهای ایران برای ورود به این صنعت ومهمترین موانع وچالشهای اساسی پیشروی توسعه ی این صنعت در کشور و ایجاد مزیت رقابتی در منطقه وجهان می بایست درابتدا وضعیت موجود کشوردرزمینه ی گردشگری سلامت مشخص گردد . مسأله ی اصلی این تحقیق بررسی توانمندی های کشورایران درزمینه ی گردشگری سلامت و عوامل موثر بر توسعه ی همه جانبه ی آن است.
1-2- اهمیت و ضرورت تحقیق
وجود پزشکان متخصص و ماهر وجاذبه های طبیعی و فراوان ایران هر کدام به تنهایی می تواند گردشگران زیادی را به خود جذب کند . این درحالی است که تاکنون به دلایل مختلفی از این امکانات بهترین استفاده برده نشده و در جلب گردشگران و درآمد های ارزی حاصله اقدامی جدی صورت نگرفته و سهم قابل قبولی در توسعه ی صنعت گردشگری سلامت در کشورایجاد نشده است و به منظور درک درستی از توانمندی های بالقوه ی ایران در عرصه های مختلف گردشگری سلامت ، شناسایی اولویت ها و مهمترین موانع و چالش های اساسی پیشروی توسعه ی این صنعت و با توجه به این موضوع که کشورهای دیگر در منطقه ی خاور میانه و آسیایی در حال جذب تعداد زیادی از گردشگران سلامت هستند ، ضروری است با بررسی وضعیت موجود این صنعت در کشور، نقاط ضعف و قوت آن شناسایی وبا در اختیار گذاشتن آن به مسئولین ذیربط واعمال مدیریت ایشان بتوان با ایجاد مزیت رقابتی با دیگر رقبا سهم بازاری که لیاقت وشایسته ی ایران است به دست آورد.
1-3- اهداف تحقیق
– شناسایی مزیتهای رقابتی گردشگری سلامت در ایران
– شناسایی موانع رقابتی گردشگری سلامت در ایران
– ارائه ی راه کارها برای بهبود صنعت گردشگری سلامت در ایران
– معرفی جاذبه های طبیعی گردشگری سلامت در ایران
– شناسایی مهمترین تنگناها وموانع صنعت گردشگری سلامت ایران درزمینه های جذب گردشگران خارجی ودرآمدحاصل از ورود این گردشگران
– بررسی وتحلیل سیاست هاواقدامات صورت گرفته درایران برای توسعه گردشگری سلامت با تاکید برگردشگری خارجی
– ارایه مهمترین راهکارها و اقدامات مناسب درراستای اصلاح موانع موجود وتقویت صنعت گردشگری سلامت کشوربه منظور رونق اقتصادگردشگری
1-4- سوالات تحقیق
– آیا اطلاع رسانی در مورد جاذبه های گردشگری سلامت ایران در سطح بین المللی به میزان کافی صورت گرفته است؟
– آیا امکانات طبیعی گردشگری سلامت به خوبی توسعه یافته اند؟
– کشورایران باتوجه به پیشرفتهای قابل توجه در عرصه ی پزشکی وسلامت در دهه های اخیرچه جایگاهی در صنعت گردشگری سلامت دارد؟
– چه محدودیتهایی در راستای استفاده از امکانات گردشگری سلامت در ایران وجوددارد؟
1-5-کاربرد تحقیق
از آنجایی که تحقیق مورد نظر به بررسی امکانات گردشگری سلامت در کشورمی پردازد و فرصت ها و تهدیدهای موجود را معرفی می کند میتواند به عنوان منبعی برای ارائه ی راه کارهای لازم برای بهبود اوضاع گردشگری کشور در زمینه ی گردشگری سلامت مورد استفاده قرار گیرد . همچنین برای معرفی امکانات گردشگری سلامت و مواهب طبیعی خدادادی به هموطنان عزیر مورد استفاده قرار گیرد.
1-6- قلمرو مکانی و زمانی انجام پژوهش
1-6-1- قلمرو مکانی تحقیق : حوزه مورد بررسی گردشگری سلامت در داخل کشور ایران می باشد .
1-6-2- قلمرو زمانی تحقیق : این تحقیق در طی 6 ماهه اول سال 1391هجری شمسی انجام شده است .
1-7- روش تحقیق
تحقیق حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش تحقیق توصیفی- تحلیلی می باشد . درتحقیق توصیفی-تحلیلی ، محقق علاوه بر توصیف آنچه هست به تشریح دلایل چگونه بودن وچرایی وضعیت مسأله و ابعاد مسأله می پردازد ، در این تحقیق محقق دخالتی در موقعیت ، وضعیت و نقش متغیر ها ندارد وآنها را دست کاری یاکنترل نمی کند وصرفا آنچه را وجود دارد مطالعه کرده ، به توصیف وتشریح آن می پردازد . (حافظ نیا، 1383)
1-8- شیوه اجرا و مراحل انجام پژوهش
– مطالعه متون و منابع محدود موجود
– طبقه بندی داده ها ، اطلاعات و اولویت بندی آنها
– تهیه پیش نویس مطالب تحقیق
– تحلیل نهایی و نگارش تحقیق
1-9- محدودیت های انجام تحقیق
– عدم وجود منابع اطلاعاتی کافی در مورد تحقیق
– کمبود پیشینه ی تحقیق مناسب و مرتبط با موضوع تحقیق
– عدم معرفی کافی صنعت گردشگری در ایران
– عدم امکان دسترسی به منابع کتابخانهای دانشگاه های معتبر و مرجع در کشور
1-10- واژگان و اصطلاحات کلیدی
1-10-1- گردشگر: گردشگر کسی است که به منظوری غیر از کسب و کار و درآمد برای مدتی بیش از یک شب و کمتر از یکسال به سرزمینی جز اقامتگاه خود وارد می شود و در آن اوقات را سپری می کند (رنجبریان و زاهدی ، 1384).
1-10-2- گردشگری: واژه ی گردشگری به فعالیتی اطلاق می شود که در زمان سفر گردشگران به وقوع می پیوندد . این واژه در برگیرنده ی همه چیز از قبیل برنامه ریزی سفر ، مسافرت به مکان مورد نظر، اقامت در آن جا ، بازگشت و یادآوری خاطرات سفر بعداز بازگشت می باشد . همچنین شامل فعالیتهایی است که مسافر به عنوان بخشی از سفر انجام می دهد ، نظیرخریدهای انجام شده وتعاملاتی که میان میزبان ومهمان به وجود می آید ، خلاصه آنکه گردشگری تمامی فعالیت ها و تاثیراتی است که در طول سفر برای بازدیدکننده به وقوع می پیوندد . (میل و موریسون:1999:9)
1-10-3- گردشگری سلامت :گردشگری سلامت یامسافرت درمانی وبه بیان دیگرگردشگری پزشکی مسافرتی است به دیگرکشورها برای قرار گرفتن تحت عمل جراحی ،انواع مراقبت های پزشکی ودندانپزشکی ، عمل های زیبایی ، بهره مندی از عوامل سلامت بخش طبیعی نظیر چشمه های آب معدنی و مسافرت به دهکده های سلامت برای رهایی از تنش های زندگی روزمره و تجدید قوا بدون مداخله و نظارت پزشکی در مکانی خارج از محل سکونت فرد که بیش از 24 ساعت به طول می انجامد . (مرتضی حسینی1388)
فصل دوم
ادبیات تحقیق
مقدمه
گردشگری پزشکی به عنوان شاخه ای از گردشگری سلامت بیانگر یک صنعت رو به رشد پرسرعت است که منجربه ، به وجود آمدن فضایی شده که درآن بیماران برای دریافت خدمات پزشکی به فراتر از مرزهای ملی سفر می کنند . این خدمات می تواند شامل درمان های انتخابی ،درمان های ضروری وتخصصی ،جراحی های بزرگ وکوچک ومراقبت های دندان پزشکی باشد وحتی چکاب های روتین سلامتی رانیز دربر می گیرد. انگیزه های سفر بیماران برای درمان متفاوت است،گردشگران آمریکایی به دنبال دریافت خدمات درمانی به میزان یک چهارم وحتی گاهی یک دهم هزینه درکشورشان هستند . بیماران کانادایی وانگلیسی به خاطرلیست های طولانی انتظار برای دریافت خدمات سفر می کنند برخی از بیماران امکان دسترسی به پاره ای از خدمات رادر کشور خود ندارند عده ای نیز دوست دارند تا طعتیلات و اوقات فراغت را با اعمال جراحی انتخابی همچون جراحی های زیبایی تجربه کنند . آنچه مشخص است این است که گردشگری پزشکی به سرعت در حال رشد وتوسعه است . در این میان کشورهایی در جذب این سرمایه ی عظیم و میلیاردی موفق اند که علاوه بر داشتن فاکتورهایی همچون قیمت های پایین خدمات ، پزشکان با صلاحیت و مناظر زیبا و دارای جاذبه ،دارای کیفیت پذیرفته شده ی جهانی در ارائه ی خدمات خود باشند . اکنون با وجود استانداردهای جهانی که در نقاط مختلف دنیا به اجرا در می آیند مردم به دنبال باکیفیت ترین درمان ها با قیمت های پایین و رقابتی هستند . کشور مانیز با عنایت به مزیت هایش در گردشگری پزشکی از جمله هزینه های پایین خدمات ،تجهیزات مناسب وپزشکان صلاحیت دار ودارا بودن جاذبه های فراوان طبیعی از جمله چشمه های آب گرم با قابلیت های بالای درمانی ، درصدد است تا از فرصت های موجود در بازاربین المللی خدمات سلامت استفاده کند . لیکن هنوز برای بهره برداری از توانمندی های خود دراین زمینه با چالش هایی اساسی روبه رو است ودر صورتی که بخواهد دراین بازار سهم مناسبی داشته باشد باید در جهت رفع این چالش ها بکوشد . (رحیم خدایاری1389)
2-1- ادبیات تحقیق
2-1-1 تعریف گردشگری
گردشگری به مجموعه فعالیتی اطلاق می شود که در جریان مسافرت یک گردشگر اتفاق می افتد. این فرایند شامل هر فعالیتی از قبیل برنامه ریزی سفر، مسافرت به مقصد، اقامت، بازگشت و حتی یادآوری خاطرات آن نیز می شود. همچنین فعالیت هایی را که گردشگر به عنوان بخشی از سفر انجام می دهد نظیر خرید کالاهای مختلف و تعامل میان میزبان و مهمان را نیز در بر می گیرد. به طور کلی می توان هرگونه فعالیت و فعل و انفعالی را که در جریان سفر یک سیاحتگر اتفاق می افتد را گردشگری تلقی کرد.
این تعریف چهار مرحله از فعالیت مصرف کننده را دربر می گیرد :
• اقدامات اولیه نظیر کسب اطلاعات، پرس وجو از اقوام و دوستان، نگه داری جا یا برنامه ریزی برای یک بازدید روزانه  و آماده شدن برای سفر.
• مسافرت به مقصد و بالعکس که احتمالا شامل توقف شبانه در مسیر نیز می شود.
•   فعالیت هایی که در مقصد انجام میشود و ممکن است به صورت یکنواخت و معین یا بسیار متنوع باشد.
•   فعالیت های بعد از سفر نظیر چاپ عکس و گفت و گو و بحث درباره تجارب سفر.
این مراحل متوالی نقطه آغاز خوبی برای تحلیل فعالیت گردشگری هستند و دیدگاه روشنی را درباره چگونگی و دلایل انجام سفر و نقطه نظرهای افراد درباره عوامل باارزش هر سفر و همچنین نکات مهمی را درباره توانایی یک مقصد در جلب دوباره مشتری پیش روی ما قرار می دهند.
همچنین برخی از صاحب نظران، گردشگری را در قالب یک شبکه مبدا – مقصد مورد بررسی قرار داده اند . برای مثال تعریفی از پیرس در رابطه با گردشگری را در زیر آورده ایم:
گردشگری فعالیتی چندجانبه بوده و از آنجاکه در مراحل مختلف آن از مبدا تا مقصد، خدمات گوناگونی درخواست و عرضه می شود از لحاظ جغرافیایی نیز پیچیده است. علاوه بر این احتمالا در کشور یا منطقه ای تعداد زیادی مبدا یا مقصد وجود دارد که اغلب آنها دارای هر دو خصوصیت حرکت (مبدا) و پذیرش(مقصد) هستند.
گردشگری به طور کلی به علت خصلت بین رشته‌ای خود قابلیت نگرش‌های متفاوت را دارا می‌باشد، که خود سبب ارائه تعاریف بسیاری از آن گردیده است. در تعاریف اولیه بیشتر بر بعد فاصله تأکید گردیده و گردشگران بر مبنای فاصله‌ای که از محل مسکونی داشتند، طبقه‌بندی می‌شدند. به گونه‌ای که کمیسیون ملی گردشگری آمریکا (1973) در تعریف گردشگری داخلی فاصله پنجاه مایل را در نظر گرفته که دربر گیرنده تمامی سفرها به جز سفر برای کار می‌شد (گارتنر5:1996. (تعاریف فاصله‌ای صرف نظر از خطا و اشتباهات، تنها به این دلیل که کمیتی اقتصادی و آماری را برای پدیده گردشگری آماده می‌کند، مورد قبول واقع گردید. در حالی که این تعاریف فاصله‌ای به تنهایی نمی‌توانست گردشگری را به خوبی توصیف کند. آنها تنها بر جنبه تقاضا تأکید داشتند و عرضه و همچنین اثرات ناشی از گردشگری را نادیده می‌گیرند. از این رو گردشگری به تعاریف دیگری احتیاج پیدا می‌کند. بر این مبنا تعاریف دیگری ارائه می‌گردد که هر یک از آنها در ابعاد مختلف، گردشگری را توصیف می‌کنند.
در بعد جغرافیایی گردشگری زمانی از فعالیت‌گذران اوقات فراغت یا تفریح که مستلزم غیبت شبانه از مکان مسکونی عادی است تعریف می‌شود(اسکینر:1999،280) .
از بعد اجتماعی نیز تعریف گردشگری، فصل مشترک بین زندگی عادی ساکنان بومی و زندگی غیرعادی گردشگران را دربر می‌گیرد (برنارد :1996 ،552).
این دو تعریف خود نشان تمایز مابین تعاریف مختلف از گردشگری است. که هر یک برگرفته از آیتم‌های مورد نظر در مطالعات گردشگری می‌باشند.
بعضی از تعاریف نیز سعی نمودند هم پوشی عوامل مختلف را در توصیف گردشگر در نظر گیرند. به گونه‌ای که کولتمن در تعریف خود بعد فاصله و جنبه‌های اقتصادی را مدنظر دارد . او گردشگری را مسافرتی کوتاه‌مدت که از نقطه‌ای شروع و در نهایت به همان نقطه باز می‌گردد و در طول مسافرت بر اساس یک برنامه و سفر خاص، از مکان‌ها و جاهای متعدد دیدار می‌شود و مبالغ زیادی ارزی که گردشگران خرج می‌کنند، عاید کشور میزبان می‌گردد، تعریف نموده است (میشل1989 : 3 ) .
همچنین در تلاشی دیگر با در نظر گرفتن بعد تجربه و انتخاب آگاهانه و از روی اختیار، گردشگری مسافرتی داوطلبانه و موقتی که به علت بهره‌گیری از چشم‌اندازهای تازه و تجربیات جدید در یک سفر نسبتاً طولانی شکل می‌گیرد، تعریف شده است( مانلی :1990 ،4) (. با این وجود، تعاریف گردشگری تا هنگامی که در چارچوب یک نگرش کل‌نگر قرار نگرفته، توانایی توصیف تمامی ابعاد این پدیده بین رشته‌ای را نداشتند . تعاریف خارج از نگرش کل‌نگر، تنها سعی در توصیف گردشگر کیست؟ داشته، که بتوان از این طریق یک چارچوب کمیت‌گرا را برای گردشگری و توجیه نگرش پوزیتیویستی با آن فراهم آورد. در حالی که این تعاریف از پرداختن به ماهیت گردشگری در یک ساختار شکنی و آنگاه تجدید ساختار آن باز ماندند. در این بین تقسیم‌بندی مسافران نیز نادیده گرفته شد و گردشگر زمینه اطلاقی پیدا نکرد. اما با رشد نگرش‌های کل‌نگر در وهله اول تقسیم‌بندی مسافران نیز جلوه‌ای عملی یافت .همراه با تقسیم‌بندی مسافرت‌ها نگرش کل‌نگر در چارچوب مطالعات سیستماتیک، همه اجزای گردشگری، کارکردها و ساختارهایش در ارتباط با هم و شیوه‌های که تحت تأثیر قرار داده یا تحت تأثیر قرار می‌گیرد و اشکال و عوامل مرتبط با آن مورد مطالعه قرار گرفت (برنارد:1996،558) .
گردشگری در این چارچوب اینگونه تعریف می شود :‌ گردشگری مجموع پدیده‌ها و ارتباط‌های ناشی از کنش متقابل میان گردشگران، سرمایه، دولت‌های میزبان، جوامع میزبان، دانشگاهها ی جامعه و سازمان‌های غیردولتی، در فرآیند جذب، حمل‌ونقل،‌پذیرایی وکنترل این گردشگران و دیگربازدیدکنندگان می‌باشد (وارور:2000،3) . بطور کلی گردشگری را می توان بر مبنای عوامل مختلفی تعریف نمود و در بررسی آن از این تعاریف استفاده نمود ولی پیرامون‌این تعاریف باید این نکته را مدنظر داشت که گردشگری صرفا” یک پدیده یک بعدی نیست که در تعاریف خطی قابل بحث باشد، بلکه در برگیرنده ابعاد بسیاری در زمینه های مختلفی همچون ابعاد اقتصادی ، اجتماعی ، فرهنگی ونظیر اینها می باشد . همچنین عوامل دیگری همچون طول مدت اقامت ، وسیله سفر ، مقاصد ، تقاضا ونظیر اینها نیز باید در تعریف گردشگری مدنظر قرار گیرد .
آرتور بورمن (1931) جهانگردی را چنین تعریف کرده است: «جهانگردی مجموعه مسافرتهایی را در بر می گیرد که به منظور استراحت و تفریح و تجارت یا دیگر فعالیت های شغلی و یا اینکه به منظور شرکت در مراسم خاص انجام گیرد و غیبت شخص جهانگرد از محل سکونت دایم خود در طی این مسافرت موقتی و گذرا می باشد. بدیهی است کسانیکه اقدام به مسافرت های شغلی منظمی بین محل کار و زندگی خود می کنند مشمول این تعریف نمیشوند».
از دیدگاه بازاریابی و بازاریابان گردشگری به مجموعه فعالیتی گفته می شود که در جریان مسافرت یک گردشگر اتفاق می افتد. این فرایند شامل هر فرایندی از قبیل برنامه ریزی سفر، مسافرت به مقصد، اقامت، بازگشت و حتی یادآوری خاطرات آن نیز می شود. همچنین فعالیت هایی را که گردشگر به عنوان بخشی از سفر انجام می دهد نظیر خرید کالاهای مختلف و تعامل میان میزبان و میهمان را نیز در بر می گیرد. بطور کلی می توان هر گونه فعالیت و فعل و انفعالی را که در جریان سفر یک سیاحتگر اتفاق می افتد گردشگری تلقی کرد(لامسدون،لس:1997،18) .
در سال 1942 اقتصاددان های سوییسی که بیشتر جهانگردی را محور تحقیقات و مطالعات خود قرار داده بودند، تعریف نسبتاً بهتری به دست دادند که از آن جمله می توان از تعریف هونزیکرـ کراپف نام برد. به عقیده آنان جهانگردی عبارت است از ظهور مجموعه روابطی که از مسافرت و اقامت یک نفر غیربومی بدون اقامت و اشتغال دایم در یک محل به وجود می آید . این تعریف مدتها از جانب انجمن بین المللی متخصصین علمی جهانگردی یعنی AIEST مورد قبول قرار گرفت (رضوانی،علی اصغر؛28:1374).
در مسابقاتی که اتحادیه بین المللی جهانگردی برای به دست آوردن یک تعریف جامع از جهانگردی گذاشته بود، تعریف زیر از میان تعاریف به دست آمده برگزیده شده، بر طبق این تعریف: « جهانگردی عبارت است از‌ مجموعه تغییرات مکانی انسان ها و فعالیتی است که ازآن منتج می شوند. این تغییرات خود ناشی از به واقعیت پیوستن خواست هایی است که انسان را به جابه جایی وادار می کند و بالقوه در هر شخصی با شدت و ضعف متفاوت وجود دارند» (رهنمایی،تقی؛25:1369).
سازمان جهانی جهانگردی تعریف ذیل را در مورد جهانگردی ارایه کرده است: «جهانگردی یا گردشگری، مجموعه کارهایی است که فرد در مسافرت و در مکانی خارج از محیط معمول خود انجام می دهد، این مسافرت بیش از یک سال طول نمی کشد و هدف آن تفریح، تجارت یا فعالیتهای دیگر است» (W.T.O،1997).
2-1-2 مفاهیم گردشگری
سازمان جهانی جهانگردی مفاهیم مختلف گردشگری را که در طبقه بندی های آماری به کار می رود به شرح زیر تعریف می کند:
• جهانگرد (Tourist) یا گردشگر (دیدار کننده یک شبه): مقصود کسی است که دست کم یک شب در یک اقامتگاه عمومی یا خصوصی، در محل مورد بازدید بسر برد.
• گردشگر یک روزه( Same day visitor ):کسی است که یک روز به مکان دیگری می رود ولی شب را در آنجا نمی گذراند.
• دیدار کننده (Visitor):کسی است که به مکانی غیر از محیط معمولی خود مسافرت می کند کمتر از 12 ماه متوالی در آنجا بسر می برد و هدف اصلی از این مسافرت این نیست که در مکان مورد بازدید در ازاء دریافت پول کار کند.
• مسافر(Traveler) :کسی است که بین دو یا چند نقطه مسافرت کند (وای گی،چاک؛ 22:1382).
• گردشگر داخلی: ساکنان یک کشور که فقط داخل آن کشور مسافرت میکنند. گردشگر داخلی کسی است که از محل اقامت خود حداقل ۵۰ مایل دور شده و برای اهدافی از قبیل ، امور کاری، تفریح ، شخصی و استراحت در محلی اقامت گزیند، مدت اقامت او میتواند کمتر از یک شب یا بیشتر باشد.سفر های بین محل کارو سکونت در این تعریف قرار نمی گیرد. (احمدی ،۱۳۷۹،۱۵)
• گردشگری بومی: اشخاص مقیم یک کشور که حداکثر برای مدت 12 ماه به محلی در کشور خودشان که خارج از محیط معمول زندگی آنها می باشد،‌سفر کنند و هدف اصلی آنها از این سفر انجام کاری نیست که سرانجام آن در‌یافت مزد از محل مورد بازدید باشد.
• گردشگری برون مرزی : افراد ساکن یک کشور که به خارج از آن سفر میکنند(اعرابی و پارسائیان).
• گردشگری محلی: مسافرت داخلی و گردشگری داخل کشور در مجموع.

• گردشگری ملی: مسافرت داخلی و گردشگری خارجی.
• گردشگر خارجی :گردشگری درون مرزی – افرادی که ساکن یک کشور نیستند و به آن سفر میکنند.
• گردشگر بین المللی : مسافرت بین کشورها با اهداف مختلف که می تواند به انواع زیر تقسیم شود:
ـ توقف طولانی: سفرهایی که شامل مسافرت های طولانی(به عنوان مثال بیش از 1000مایل)بین قاره ها می باشد.
ـ توقف کوتاه: مسافرت بین کشورها که مسافت کوتاه تری یا زمان مسافرت کمتری دارند. (1000-250مایل)
ـ وارد شونده: دیدار از کشوری به عنوان غیر مقیم (واردات ارز خارجی).
ـ خارج شونده: دیدار از کشوری به عنوان مقیم یک کشور ( صادرات ارز به کشورهای دیگر).(مرجع الکترونیکی علوم مدیریت ایران)
2-1-3 اصول گردشگری
بسیاری ازتحلیل های گردشگری براصولی استوارشده اندکه برخارت و مدلیک آنها راارائه کرده اند.این اصول به شرح زیرند :
– گردشگری ، ترکیبی است از گرایش ها و ارتباطات
– دو عامل ، حرکتی (سفر به مقصد) و ایستایی (اقامت) ، در گردشگری بسیار مهم تلقی می شوند.
– گردشگری فعالیتی است که خارج از محل سکونت و کار انجام می گیرد و بنابراین با امور مردمی که در آن مقصد زندگی می کنند متفاوت است.
– عامل حرکت کوتاه مدت بوده و ماهیت آن نیز موقتی تلقی می شود.
– بازدید از مقصد ، به دلایل متنوع انجام می شود و هدف از آن ، انتخاب محل سکونت دائمی یا اشتغال به عنوان عاملی درآمد زا نیست.
سه ویژگی دیگر را نیز می توان به موارد فوق اضافه کرد:
– گردشگری به فعالیت بازدید کنندگان و گردشگران روزانه نیز ، اطلاق می گردد(میدلتون،1994).
– در صنعت گردشگری کالا و خدماتی که از طریق بخش های دولتی و خصوصی ارائه می شوند ، نیز بازار خوبی خواهند داشت(جفرسون و لیکوریش،1988؛میدلتون،1994؛مورگان،1996).
– گردشگری یک فعالیت کاملاً خنثی نیست و اثرات مثبت و منفی در جامعه بر جای خواهد گذاشت (برنز و هولدن،1995).
2-1-4 انواع گردشگری
تا قبل از جنگ جهانی اول، امکانات تفکیک اشکال جهانگردی با توجه به طبقات اجتماعی وجود نداشت، در حالیکه امروزه باید عواملی را مورد استفاده قرار داد که این عوامل شامل زمان، مکان، انگیزه و هدف است با توجه به مدت زمان اقامت و یا به عبارتی دیگر طول مدت مسافرت می توان از جهانگردی کوتاه مدت و جهانگردی دراز مدت صحبت نمود و آنها را از یکدیگر تفکیک کرد. فصل سال نیز می تواند دو نوع از جهانگردی را که شامل توریسم زمستانی (از آبان تا فروردین) و توریسم تابستانی (از اردیبهشت تا مهرماه) است، مشخص نماید. مکان مسافرت و یا محل اقامتی که توریست انتخاب می کند نیز، شکل معینی را عرضه می دارد. اقامت ممکن است در هتل، کمپینگ، ویلای شخصی و یا خانه های اجاره ای باشد. انجام چنین مسافرتهایی معمولاً توسط وسایط حمل و نقل زمینی، هوایی و یا دریایی صورت می گیرد که این عامل نیز خود می تواند شکل خاصی از جهانگردی را بنام جهانگردی زمینی، هوایی و دریایی را بوجود آورد (رضوانی، علی اصغر؛ 1379: 18). مهمترین انواع گردشگری شامل موارد زیر می باشد :
• گردشگری درمانی (Health Tourism ) : در این شکل از گردشگری، افراد عمدتاً با اهداف پزشکی به محل دیگری سفر می کنند. در این سفرها معمولاً افراد دیگری شخص بیمار را همراهی می کنند که آنها هم جزو گردشگران درمانی محسوب می شوند. در این سفرها شخص بیمار برای معالجه گذران دوران نقاهت، تغییر آب و هوا به توصیه دکتر و یا … و همچنین استفاده از آبهای معدنی شفابخش به سفر می رود. شهرهایی که دارای بیمارستانهای مجهز، دکترهای متخصص و یا آبهای معدنی هستند از جمله مقاصد اصلی این گردشگران هستند (خاکساری، علی ؛ 1378 : 15). توریسم سلامتی یکی از پایه های توسعه جهانگردی در اروپا به شمار می آید. ابتدا توسط رومیها شکل گرفت ولی رکود بر آن حاکم شد و مجدداً در قرون شانزدهم و هفدهم در پاسخ به شرایط بد بهداشتی بسیاری از شهرها رواج یافت . امروزه در فرانسه مراکز سلامتی بسیار مدرن شده و تسهیلات زیادی را به خود افزوده اند. همچنین رواج مزرعه های سلامتی در اروپا و آمریکا امروزه بسیاری زیاد شده و مردان و زنان برای کاهش وزن خود به آنجا سفر می کنند. شکل بسیار مدرن از توریسم سلامتی سفر افراد به خارج از کشور برای بهره گیری از خدمات سلامتی مؤسساتی است که در حرفه خودشان در سطح جهان مشهور هستند (اسواربروک و هورنر:2005،33)
• اکوتوریسم (Eco Tourism ) : اکوتوریسم اختصار واژه Ecological-Tourism است که در ادبیات فارسی به جهانگردی زیست محیطی یا طبیعت گردی مشهور شده است . به طور کلی طبیعت گردی عبارت است از «انواع گردشگری که در بستر طبیعت صورت می‌پذیرد که هدف آن داد و ستادهایی بین جهانگرد و محیط زیست است که در آن به محیط زیست آسیب وارد نشود . » (صارمی نائین، محمد حسین، 1382: 1).تاریخچه اکوتوریسم به سال 1965 میلادی باز می‌گردد، آن هنگام که واژه اکوتوریسم از تلخیص دو واژه Ecological  و Tourism ابداع گردید و در مفهوم عام اینگونه تعریف شده است: اکوتوریسم سفر به مناطق تخریب نشده یا غیرآلوده طبیعی با هدف مطالعه، مشاهده و لذت از زیبایی‌ها و گیاهان و جانوران بومی، یا نشانه‌های فرهنگی این مکانها می‌باشد (نشریه الکترونیکی دهکده، 2006، 2).«اکوتوریسم یک مسافرت مسئولانه به مناطق طبیعی است که محیط زیست را حفظ و زندگی راحت مردم محلی را تثبیت می‌نماید». اکوتوریسم یکی از زیربخش‌های جهانگردی پایدار است(نشست مجمع اکوتوریسم، سازمان جهانی جهانگردی؛ 2002: 4) . در یک دسته‌بندی ، طبیعت گردان را به طور کلی به دو دسته تقسیم کرده است:
الف) آنها که می‌خواهند از لذت دیدار طبیعت و حضور در آن بهره‌مند شوند .
ب) علاقمندان به تجربه مکانها و حال و هواهای تازه .
• گردشگری فرهنگی (Cultural Tourism ): مقصود از گردشهای فرهنگی بحث درباره آن بخش از این صنعت است که بر جذابیت های فرهنگی توجه خاصی می کند. این جنبه های جذاب متفاوت اند و شامل کارهای انجام شده، موزه ها، نمایشگاه ها و از این قبیل می شود (وای گی،چاک؛ 1377: 177). گردشگری فرهنگی ارتباط نزدیکی با گردشگری با علایق ویژه دارد ولی حوزه آن وسیع ترمی باشد . مسافرت بمنظور آشنایی با سایر فرهنگها و دیدن جنبه های هنری فرهنگهای قدیمی به زمانهای رم و یونان قدیم باز می گردد . امروزه این نوع از گردشگری شهرت بسیاری پیدا کرده و از سوی سیاستگذاران جهانگردی با اقبال بالایی روبرو شده و بعنوان یک شکل بسیار خوب از گردشگری «گردشگری هوشمندانه» شناخته می شود.
گردشگری فرهنگی بسیاری از عناصر بازار گردشگری را مشتمل می شود :
1. بازدید از جاذبه ها و مقاصد قدیمی و حضور در جشنهای سنتی
2. سفر به قصد استفاده از غذاهای محلی، منطقه ای
3. تماشای رخدادها ورزشی سنتی و شرکت در فعالیتهای تفریحی محلی
4. بازدید از کارگاه ها شامل مزارع، مراکز صنعتی یا کارخانجات(اسواربروک و هورنر: 2005،36-37)
• گردشگری تجاری : مهمترین مسافرتهایی که تحت این عنوان صورت می گیرد، عبارتند از سفرهایی که افراد برای شرکت در بازارهای مکاره، نمایشگاه های کالا و صنایع و یا سرکشی و بازدید از تأسیسات کارخانه ها و نظایر آنها می نمایند . معمولاً در مسافرتهای بازرگانی محل اقامت اختیاری نیست و هزینه این قبیل مسافرتها به عهده شرکتهای تجاری است (رضوانی،علی اصغر ؛ 1379: 20). که موارد زیر را نیز شامل می شود:
ـ بازدید از مشتریان بالقوه توسط فروشندگان که مسافران تجاری نیز به آنها می گویند .
ـ ارسال کالا برای مشتریان

دسته بندی : پایان نامه

دیدگاهتان را بنویسید