فهرست منابع …………………………………….………….…….…………. 116
پیوست ها ………………………………………………….…….………… 125
چکیده انگلیسی ……………………….……………….…….….……………. 131
فهرست جداول
عنوان صفحه
جدول شماره (1): توزیع مشخصات فردی و اجتماعی مراقبتدهندگان………..…………. 56
جدول شماره (2): توزیع مشخصات فردی و اجتماعی بیماران تحت مراقبت ….……..…… 58
جدول شماره (3): توزیع پاسخ های واحدهای مورد پژوهش به سؤالات تعیین نیازهای
خانواده……………..………………….……………………………………. 59
جدول شماره (4): توزیع پاسخ های واحدهای مورد پژوهش به سؤالات میزان برآورده شدن
نیازها. ..…………….….…….……………………………………………… 61
جدول شماره(5): توزیع نمره حیطه های نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر …………….……….………………………..………………………………63
جدول شماره(6): توزیع نمره حیطه های میزان برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر. ……..………….…………………………………….…………… 63
جدول شماره (7): مقایسه میانگین نمرات حیطه های نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب جنس مراقبت کنندگان…………………..………………….. 64
جدول شماره (8): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب جنس……………..……….…………………………………. 65
جدول شماره(9): مقایسه میانگین نمرات حیطه های میزان اهمیت نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب سن مراقبتکنندگان………………..……………..66
جدول شماره (10): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب سن مراقبت کنندگان…………………..……………………….. 68
جدول شماره (11): مقایسه میانگین نمرات حیطه های میزان اهمیت نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب وضعیت تاهل مراقبتکنندگان………………….. 69
جدول شماره (12): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب وضعیت تاهل مراقبت کنندگان…………………………………….. 70
جدول شماره (13): مقایسه میانگین نمرات حیطه های میزان اهمیت نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب میزان تحصیلات مراقبتکنندگان ………………. 71
جدول شماره (14): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب میزان تحصیلات مراقبت کنندگان………………………………….. 72
جدول شماره (15): مقایسه میانگین نمرات حیطه های میزان اهمیت نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب نسبت مراقبتکنندگان با بیمار……………….. 73
جدول شماره (16): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب نسبت مراقبت کنندگان با بیمار…………………………………… 75
جدول شماره (17): مقایسه میانگین نمرات حیطه های میزان اهمیت نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب علت ترومای بیمار………………………….. 76
جدول شماره (18): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب علت ترومای بیمار…………………………………………….. 77
جدول شماره (19): مقایسه میانگین نمرات حیطه های میزان اهمیت نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب محل سکونت……………………………… 78
جدول شماره (20): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب محل سکونت مراقبت کنندگان…………………………………… 79
جدول شماره (21): مقایسه میانگین نمرات حیطه های میزان اهمیت نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب وضعیت اشتغال مراقبتکنندگان ……………… 80
جدول شماره (22): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب وضعیت اشتغال مراقبت کنندگان……………….…………………. 81
جدول شماره (23): مقایسه میانگین نمرات حیطه های میزان اهمیت نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب میزان درآمد………………………………… 82
جدول شماره (24): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب میزان درآمد مراقبت کنندگان…………………………………….. 83
جدول شماره (25): مقایسه میانگین نمرات حیطه های میزان اهمیت نیازهای مراقبت کنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب رده های سنی بیماران…….………………… 84
جدول شماره (26): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب سن بیمار……………………………………………………… 86
جدول شماره (27): مقایسه میانگین نمرات حیطه های میزان اهمیت نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب جنسیت بیماران…………………………….. 87
جدول شماره (28): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب جنسیت بیماران………………………………………………… 88
جدول شماره (29): مقایسه میانگین نمرات حیطه های میزان اهمیت نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب وضعیت تاهل بیماران……………………….. 89
جدول شماره (30): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب وضعیت تاهل بیماران …………………………………………… 90
جدول شماره (31): مقایسه میانگین نمرات حیطه های میزان اهمیت نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب وضعیت بالینی بیماران……………………….. 91
جدول شماره (32): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب وضعیت بالینی بیماران……………..…………………………… 92
جدول شماره (33): مقایسه میانگین نمرات حیطه های میزان اهمیت نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب وجود بیمه درمانی برای بیماران ……………….. 93
جدول شماره (34): مقایسه نمرات برآورده شدن نیازهای مراقبتکنندگان بیماران مبتلا به ضربه سر مورد مطالعه بر حسب وجود بیمه درمانی……………………………………………… 94
فصل اول
زمینه پژوهش:
صدمات مغزی یکی از شایعترین آسیب هایی است که به علت قرار گرفتن در معرض ضربه مغزی و اغلب در اثر بروز تصادفات رخ می دهد. آسیب به سر ناشی از ضربه1 (TBI) از شایعترین دلایل مرگ و میر پس از تصادفات می باشد (1).
در مطالعه ای که بر روی 8927 بیمارTBI در 46 کشور جهان انجام شد، مشخص شد که یک چهارم این افراد در عرض 6 ماه پس از بروز TBI می میرند (2). هر سال بیش از یک میلیون نفر در آمریکا دچار آسیب مغزی ناشی از تروما می شوند. از این تعداد 52000 نفر می میرند و 800000 نفر دچار ناتوانایی های دائمی می شوند که هزینه ای بالغ بر 40 میلیارد دلار را تحمیل می کند (3). آمارها نشان می دهد که ضربه به سر در هرسنی رخ می دهد ولی در سنین 15 تا 24 سال و بیشتر از 75 سال و همچنین در مردان از فراوانی بیشتری بر خوردار است (4). آمارها نشان میدهد که ایران در زمینه بروز سوانح و تصادفات در زمره نخستین کشورهای جهان قرار دارد که متأسفانه بیشترین صدمات وارده نیز با 31 درصد موارد مربوط به سر و گردن و ضربات مغزی است (5). فقط در استان گیلان بیمارستان آموزشی درمانی پورسینای شهر رشت، طی سالهای 84 و 85 از 5256 بیمار ترومایی، 3396 بیمار آسیب به سر بستری شده اند (6).
عوارض جسمی و روانی موقت یا دائم بیماران پس ازTBI بسیار غم انگیز است. تغییرات عصبی روانی بعد از TBI بسیار زیاد و متنوع اند و به طور کلی در سه دسته عاطفی، شناختی و اختلالات رفتاری تقسیم بندی می شوند که به مراجعه مکرر این بیماران به روان شناسان منجر می گردد (7). عوارض بعد از TBI شامل اختلالات عصبی (صرع، سردرد و اختلالات خواب) بعلاوه بیماری های مخرب اعصاب (کاهش در عملکرد شناختی، آلزایمر و بیماری پارکینسون) اختلالات عصبی هورمونی( سندرم کم کاری هیپوفیز بعد از ضربه) اختلالات روانی (اختلالات عاطفه، اضطراب، افسردگی و اختلالات عقده ای اجباری)؛ اختلالات غیر عصبی نیز شامل( اختلال عملکرد جنسی، بی اختیاری ادراری و روده ای و عضلانی اسکلتی) بعلاوه احتمال اختلال عملکرد متابولیک ، که ممکن است برای ماه ها یا سالها با فرد مبتلا باقی بماند، می باشد (8).
از آنجایی که افراد مبتلا به TBI اغلب تواناییهای عملکردی خود را از دست می دهند و زندگی وابسته ای دارند در نتیجه جهت مراقبت و حمایت به مراقبت دهنده نیاز خواهند داشت. از اینرو خانواده ها در خط مقدم چالش ها و استرس فراوان قرار می گیرند (9). از طرفی مطابق با داده های سازمان سلامت و سیستم خدمات رسانی بازماندگان TBI نیوجرسی، بین سالهای 1999 تا 2005 نزدیک به 65 درصد از بیماران دچار TBI علی رغم وجود مشکلات فراوان از بیمارستان به خانه منتقل شدند و نزدیک به 20درصد از آنها نیز به مراکز بازتوانی یا مراقبت دیگری راهنمایی شدند (10). بنابراین شکی وجود ندارد که TBI نه تنها خود شخص بلکه همچنین خانواده وی را نیز در گیر می کند و از اینرو بیشتر از خود فرد مبتلا خانواده وی را نیز می توان به عنوان قربانیان TBI در نظر گرفت (11). گرچه در مطالعات سالهای اخیر محققین متعددی به مشکلات این خانواده ها پرداخته اند اما سالها تمرکز اصلی تنها بر خود قربانی متمرکز بوده است (12،13،14).
بروز یک تنش و استرس می تواند باعث بروز عکس العمل ها و واکنش های ناسازگارانه ای در خانواده شود (15). حال در صورتیکه خانواده نتواند با این استرس مقابله نماید به سمت بحران کشیده می شود (16) و افراد تحت تأثیر این بحران ممکن است به سمت افسردگی، اضطراب شدید، سوء مصرف مواد و … سوق داده شوند (15). خانواده دارای شخص مبتلا به TBI دچار بحران شدیدی است، زیرا این رویداد به طور کل شرایط محیط فرد، آرزوها و زندگی که برای خود در نظر گرفته را تحت تأثیر قرار می دهد (17).
طبق مطالعات انجام گرفته آسیب های مغزی ناشی از ضربه منجر به نتایج بی شماری روی خانواده ها می شود که از مهم ترین آنها می توان به استرس و اندوه (13)، احساس گناه و برآشفتگی (18)، مشکلات در روابط زناشویی (19)، اضطراب (20)، اختلالات روانی (21) و کاهش کیفیت زندگی اشاره کرد (22).
مشاهده فرد عزیز و مورد علاقه خود در یک وضعیت تهدید کننده زندگی و مراقبت های خاص مورد نیاز و تکنولوژی که جهت مراقبت از این بیماران به کار گرفته می شود همه از جمله عواملی هستند که فشارهای روحی روانی خانواده را مضاعف می نمایند. در این گونه مواقع به علت ترس شدید و اضطرابی که در آنان رخ می دهد، اغلب افراد خانواده ، نیازهای ضروری و اساسی خود را نادیده گرفته و فقط به فکر بیمار و مسائل مربوط به آن می باشند (23).
عوامل روانی بسیاری از جمله در دسترس نبودن کادر درمان برای پاسخ گویی به سؤالات خانواده ها در مورد نحوه مراقبت و درمان عضو خانواده و یا دادن اطلاعات ضد و نقیض از سوی پزشکان و یا پرستاران و عدم اطلاع از پیش آگهی بیماری می توانند به عنوان عوامل ایجاد کننده اضطراب در خانواده مؤثر باشند (24). اخیرا محققان کلمبیا با استفاده از پرسشنامه نیازهای خانواده 2 نیازهای 29 خانواده مراقبت کننده از فرد مبتلا به TBI را بررسی کردند، که مهم ترین نیاز های آنها طبق پرسش نامه شامل اطلاعات سلامتی، شبکه حمایت اجتماعی و نیاز به دفاع و کمک افراد تیم مراقبت بود (25). طبق تحقیق سید حسن و همکاران3 نیازهای عمده خانواده ها شامل، اطلاعات سلامتی و بازتوانی، کمک ها و توصیه های مالی، حمایت اجتماعی و عاطفی و دلگرمی های مثبت روانی هستند (9). نتایج مطالعه هورا و سوزا4 نیز نشان داد که معمولا خانواده ها در این که چگونه شرایط پیچیده کنونی خود را درک کنند راهنمایی های کمی دریافت نموده و یا اصلا راهنمایی دریافت نمی کنند (26). خانواده نیازهای بی شماری را در آغاز دوران حاد پس از بروزTBI تجربه می کنند که ممکن است بوسیله افراد تیم مراقبت شناخته نشوند، اما با توجه به اثرات دراز مدت این عارضه بر بیمار ، ارزیابی و بررسی های وی و خانواده اش که مسئولیت نگهداری از وی را بر عهده دارند نیازمند طی مدت طولانی می باشد (25).
علیرغم وجود مطالعات فراوان و همچنین آمار بالای ضربه به سر در گیلان به علت حوادث جاده ای فراوان و ذکر این نکته که نوع ارائه مراقبت در خانواده های با تفاوت های فرهنگی دارای تنوع فراوانی می باشد، تا کنون مطالعات اندکی در مورد تعیین نیازهای خانواده های این بیماران که مراقبت کنندگان اصلی آنها می باشند و میزان برآورده شدن این نیازها انجام گرفته است، امید است تا با بررسی نیازهای خانواده های این بیماران و میزان بر آورده شدن آنها بتوان سیمای واقعی وضعیت فعلی این خانواده ها را ترسیم نموده و حیطه های مورد نظر آنان جهت دریافت کمک را شناسایی نمود. شاید نتایج این پژوهش بتواند در جلب کمک های بیشتر جهت حفظ ثبات خانواده های این بیماران که اغلب از نیروهای فعال کار جامعه می باشند، مفید واقع گردد.
اهداف پژوهش ( هدف کلی و اهداف ویژه):
هدف کلی:
تعیین نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر پس از ترخیص و میزان برآورده شدن آنها در بیماران مراجعه کننده به مرکز آموزشی درمانی پورسینای رشت سال 92-91.
اهداف ویژه:
1. تعیین نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی

1-1. تعیین نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه اطلاعات بهداشتی بر حسب متغیرهای فردی و اجتماعی
2-1. تعیین نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت عاطفی برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی
3-1.تعیین نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت ابزاری برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی
4-1.تعیین نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت افراد حرفه ای برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی
5-1.تعیین نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت شبکه اجتماعی برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی
6-1.تعیین نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه درگیر شدن در مراقبت برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی
2. تعیین میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر بر حسب متغیرهای فردی و اجتماعی
1-2. تعیین میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه اطلاعات بهداشتی برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی
2-2. تعیین میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت عاطفی برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی
3-2. تعیین میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت ابزاری برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی
4-2. تعیین میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت افراد حرفه ای برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی
5-2. تعیین میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت شبکه اجتماعی برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی
6-2. تعیین میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه درگیر شدن در مراقبت برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی
سوالات پژوهش:

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

1. نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر پس از ترخیص بر حسب متغیرهای فردی و اجتماعی کدام است؟
1-1. نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه اطلاعات بهداشتی برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی کدام است؟
2-1. نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت عاطفی برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی کدام است؟
3-1. نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت ابزاری برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی کدام است؟

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

4-1. نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت افراد حرفه ای برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی کدام است؟
5-1. نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت شبکه اجتماعی برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی کدام است؟
6-1. نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه درگیر شدن در مراقبت برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی کدام است؟
2. میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر پس از ترخیص بر حسب متغیرهای فردی و اجتماعی چقدر است؟
1-2.میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه اطلاعات بهداشتی برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی چقدر است؟
2-2. میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت عاطفی برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی چقدر است؟
3-2. میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت ابزاری برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی چقدر است؟
4-2. میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت افراد حرفه ای برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی چقدر است؟
5-2. میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت شبکه اجتماعی برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی چقدر است؟
6-2. میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سردر حیطه درگیر شدن در مراقبت برحسب متغیرهای فردی و اجتماعی چقدر است؟
تعریف واژهها:
آسیب به سر ناشی از ضربه: صدمه به سر ناشی از ضربه به هر گونه ضایعه آناتومیکی یا اختلال عملکردی که بوسیله نیروی عمل خارجی در اسکالپ، استخوان های جمجمه، پردههای مننژ، مغز یا اعصاب جمجمه به تنهایی یا در ترکیب با هم ایجاد شده باشد، اطلاق میشود (27).
نیازهای مراقبتدهندگان افراد دچار صدمه سر(تعریف علمی): نیازهای مراقبتدهندگان به تمامی نیازهایی گفته میشود که به صورت منحصربهفردی بوسیله اعضای خانواده بیمار بازمانده از یک حادثه آسیب به سر تجربه میشود. این نیازها میتواند شامل نیازهایی در ارتباط با اطلاعات بهداشتی، حمایت عاطفی، حمایت ابزاری، حمایت حرفهای، شبکه حمایت اجتماعی و درگیر شدن در مراقبت ، باشد (28).
نیازهای مراقبتدهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه اطلاعات بهداشتی (تعریف عملی): بر اساس تعریف نظری است که با سؤالات 1، 4، 5، 6، 7، 11، 12، 13، 14 و 18پرسشنامه نیازهای خانواده (FNQ) مورد سنجش قرار میگیرد. اهمیت نیازها در این حیطه از طریق یک مقیاس لیکرت از 1(اهمیت ندارد)، 2(اهمیت جزئی)، 3(مهم) تا 4(بسیار مهم) اندازه گیری میشود و اهمیت نیازها بوسیله میانگین نمرات گزارش میشود.
نیازهای مراقبتدهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت عاطفی (تعریف عملی): بر اساس تعریف نظری است که با سؤالات 29، 30، 34، 36، 37، 38، 39 و 40 پرسشنامه نیازهای خانواده (FNQ) مورد سنجش قرار میگیرد. اهمیت نیازها در این حیطه از طریق یک مقیاس لیکرت از 1(اهمیت ندارد)، 2(اهمیت جزئی)، 3(مهم) تا 4(بسیار مهم) اندازه گیری میشود و اهمیت نیازها بوسیله میانگین نمرات گزارش میشود.
نیازهای مراقبتدهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت ابزاری (تعریف عملی): بر اساس تعریف نظری است که با سؤالات 22، 23، 24، 25، 26 و 27 پرسشنامه نیازهای خانواده (FNQ) مورد سنجش قرار میگیرد. اهمیت نیازها در این حیطه از طریق یک مقیاس لیکرت از 1(اهمیت ندارد)، 2(اهمیت جزئی)، 3(مهم) تا 4(بسیار مهم) اندازه گیری میشود و اهمیت نیازها بوسیله میانگین نمرات گزارش میشود.
نیازهای مراقبتدهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه حمایت حرفه ای (تعریف عملی): بر اساس تعریف نظری است که با سؤالات 15، 16، 17، 19، 20 و 21 پرسشنامه نیازهای خانواده (FNQ) مورد سنجش قرار میگیرد. اهمیت نیازها در این حیطه از طریق یک مقیاس لیکرت از 1(اهمیت ندارد)، 2(اهمیت جزئی)، 3(مهم) تا 4(بسیار مهم) اندازه گیری میشود و اهمیت نیازها بوسیله میانگین نمرات گزارش میشود.
نیازهای مراقبتدهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه شبکه حمایت اجتماعی (تعریف عملی): بر اساس تعریف نظری است که با سؤالات 9، 10، 31، 32، 33 و 35 پرسشنامه نیازهای خانواده (FNQ) مورد سنجش قرار میگیرد. اهمیت نیازها در این حیطه از طریق یک مقیاس لیکرت از 1(اهمیت ندارد)، 2(اهمیت جزئی)، 3(مهم) تا 4(بسیار مهم) اندازه گیری میشود و اهمیت نیازها بوسیله میانگین نمرات گزارش میشود.
نیازهای مراقبتدهندگان افراد دچار صدمه سر در حیطه درگیر شدن در مراقبت (تعریف عملی): بر اساس تعریف نظری است که با سؤالات 2، 3، 8 و 32 پرسشنامه نیازهای خانواده (FNQ) مورد سنجش قرار میگیرد. اهمیت نیازها در این حیطه از طریق یک مقیاس لیکرت از 1(اهمیت ندارد)، 2(اهمیت جزئی)، 3(مهم) تا 4(بسیار مهم) اندازه گیری میشود و اهمیت نیازها بوسیله میانگین نمرات گزارش میشود.
میزان برآورده شدن نیازهای مراقبتدهندگان افراد دچار صدمه سر (تعریف عملی): مطابق با پرسشنامه نیازهای خانواده جهت تعیین میزان برآورده شدن نیازهای مراقبت دهندگان افراد دچار صدمه سر در این تحقیق از قسمت دوم ابزار که در آن دامنه برآورده شدن نیازها با گزینههای “برآورده شد”، نسبتاً برآورده شد” و “برآورده نشد” اندازهگیری میشود، استفاده میشود. برای هر یک از سوالات به پاسخ های برآورده شدن نیازها بطور نسبی و کامل ارزش یک و در صورت عدم برآورده شدن ارزش صفر در نظر گرفته شد.
برای هر یک از حیطه ها سوالات مرتبط با آن حیطه با هم جمع شده و سپس نقطه برش برای هر یک از حیطه ها نقطه وسط نمره ها در نظر گرفته شد. برای حیطه اطلاعات بهداشتی با 10 سوال نقطه برش 5 در نظر گرفته شد و نمرات کمتر از 5 نشان دهنده عدم برآورده شدن نیاز و نمرات بالای 5 نشان دهنده برآورده شدن نیاز در نظر گرفته شد. برای حیطه حمایت عاطفی با 8 سوال نقطه برش 4 در نظر گرفته شد و نمرات کمتر از 4 نشان دهنده عدم برآورده شدن نیاز و نمرات بالای 4 نشان دهنده برآورده شدن نیاز در نظر گرفته شد. برای حیطه حمایت ابزاری ، حمایت حرفه ای و شبکه حمایت اجتماعی با 6 سوال نقطه برش 3 در نظر گرفته شد و نمرات کمتر از 3 نشان دهنده عدم برآورده شدن نیاز و نمرات بالای 3 نشان دهنده برآورده شدن نیاز در نظر گرفته شد. برای حیطه در گیر شدن در مراقبت با 4 سوال نقطه برش 2 در نظر گرفته شد و نمرات کمتر از 2 نشان دهنده عدم برآورده شدن نیاز و نمرات بالای 2 نشان دهنده برآورده شدن نیاز در نظر گرفته شد. برای کل حیطه ها با 40 سوال نقطه برش 20 در نظر گرفته شد و نمرات کمتر از 20 نشان دهنده عدم برآورده شدن نیاز و نمرات باالای 20 نشان دهنده برآورده شدن نیاز در نظر گرفته شد.
محدودیتهای پژوهش:
چون نمونهگیری در افرادی صورت گرفته که حداقل 6 ماه از بروز حادثه آنان گذشته است و با توجه به فقدان سیستم های بازتوانی مرتب و منظم امکان بازیابی همه نمونه ها مقدور نبود و تنها 51 خانواده در تحقیق وارد شدند که سبب عدم تعمیم پذیری نتایج میگردد.
فصل دوم
چهارچوب پژوهش:
چهارچوب این پژوهش پنداشتی بوده و بر مبنای مفاهیم صدمه به سر ناشی از ضربه و خانواده استوار شده است که در راستای آن آسیبدیدگیهای اولیه تروماتیک سر، آسیبهای ثانویه، عوارض آن بر روی بیمار، عوارض و تأثیر TBI بر روی خانواده، نیازهای خانواده بیماران TBI و مراقبتهای پرستاری از خانواده بیماران TBI مورد بحث و بررسی قرار میگیرد.
در نتیجه عملکرد و ساختمان پیچیده مغز و سیستم عصبی مرکزی هر گونه ایجاد اختلال در آن منجر به بروز عوارض گوناگون و متعددی در بدن میشود. از جمله مهمترین و شایعترین صدمات وارده بر سیستم عصبی مرکزی آسیبدیدگیهای سر میباشند. آسیب دیدگیهای سر دارای طبقه بندی وسیع و گستردهای هستند که انواع آسیبدیدگیهای پوست سر، جمجمه یا مغز را شامل میشوند. آسیبدیدگیهای تروماتیک مغز (TBI) شدیدترین و جدیترین حالت آسیبدیدگی مغز میباشند (29). صدمه به سر ناشی از ضربه به هر گونه ضایعه آناتومیکی یا اختلال عملکردی که بوسیله نیروی عمل خارجی در اسکالپ، استخوان های جمجمه، پردههای مننژ، مغز یا اعصاب جمجمه به تنهایی یا در ترکیب با هم ایجاد شده باشد، اطلاق میشود (27). آسیب دیدگیهای سر دارای دامنهای متفاوت بوده و از تکان مغزی تا کما و مرگ را در بر میگیرند. علل شایع آسیبدیدگیهای تروماتیک مغز عبارتند از: زمین خوردگی و یا سقوط از بلندی (28%)، تصادف با وسایل نقلیه موتوری (20%)، برخورد با اشیاء (19%) و ضرب و شتم (11%).
گروه سنی 19-15 سال بیشتر در معرض خطر TBI قرار دارند. مردان تقریباً دو برابر زنان دچار این نوع آسیبها می گردند. سالمندان 75 ساله یا بالاتر، با بیشترین خطر بستری شدن در بیمارستان و نیز مرگ به دلیل TBI روبرو هستند (29). سالمندان دچار آسیبدیدگی سر از نظر علت آسیبدیدگی، میزان مرگ و میر و نتایج کارکردی حاصل از آسیب وارد شده، با جوانان متفاوت هستند؛ بدین معنی که میزان مرگ و میر در آنها بالاتر بوده و نتایج و پیامدهای کارکردی، ضعیفتر میباشند (30). شایعترین علل بروز آسیبدیدگی در بیماران سالمند، تصادف با وسایل نقلیه و زمینخوردگی هستند (31).
TBI می تواند بوسیله یک جسم پرتاب شونده یا دیگر وسایل تیز از طریق جمجمه یا از طریق ترومای بسته ناشی از تأثیر جسم سخت بر سر یا بوسیله جابهجایی مغز درون جمجمه ایجاد شده باشد. جراحت های ناشی از این گونه تروماها می تواند به عنوان جراحت اولیه و ثانویه تقسیم بندی شود. جراحت اولیه در زمان حادثه اتفاق میافتد و مربوط به مکانیسم جراحت است و مطابق با ماهیت جراحت، یا به صورت منتشر (تکان مغزی و آسیب دیدگی منتشر آکسونی) یا کانونی ( خراشیدگی، کوفتگی، پارگی، شکستگی جمجمه و خون مردگی ) دسته بندی می شود. جراحتهای ثانویه به دنبال بروز موارد اولیه ایجاد می شوند. در این گونه موارد جریان خون و متابولیسم مغزی به دنبال ایسکمی کاهش مییابد. در این حالت بعلت ایسکمی، هیپوکسی، افزایش دی اکسید کربن خون، کاهش فشار خون و افزایش فشار داخل مغزی ایجاد خواهد شد (32).
تروماهای وارده میتوانند سبب ساییدگی (زخم تماسی)، کوفتگی، پارگی یا ایجاد هماتوم در زیر لایههای بافتی سر (هماتوم سابگالئال5) گردند. کنده شدن بخش وسیعی از پوست سر میتواند به طور بالقوه تهدیدی برای زندگی فرد محسوب گردیده و یک وضعیت اورژانسی محسوب شود (33).
شکستگی سر در واقع ترک خوردن استخوانهای متصل به هم جمجمه در اثر تروماهای شدید و پرقدرت است. این ضایعه میتواند با یا بدون آسیب دیدگی بافت مغز، صورت پذیرد. شکستگی سر به انواع ساده، خرد شدگی، فرورنده یا قاعدهای دستهبندی میشود. در شکستگیهای ساده (خطی)، شکستگی به صورت یک خط در امتداد استخوان پدیدار میشود، اما در شکستگی از نوع خردشدگی، خطوط شکستگی متعدد بوده و استخوان خرد میشود اگر قطعات شکسته شده استخوان به داخل بافت مغز فرو رود، شکستگی از نوع فرورونده خواهد بود. به شکستگیهای قاعده جمجمه نیز شکستگیهای قاعدهای میگویند (34).
مهمترین مسئلهای که در آسیبدیدگیهای سر باید بدان توجه داشت، این است که آیا مغز بیمار دچار آسیب شده است یا نه (33). TBI بر اساس شدت به سه دسته شدید، متوسط و خفیف تقسیم بندی میشود و بوسیله پارامترهای مختلفی از قبیل طول دوره بیهوشی، زمان فراموشی بعد از ضربه و نمرات 6GCS اندازه گیری میشود (35). حتی اگر آسیب وارده ظاهراً خفیف باشد، به دلیل بروز انسداد در جریان خون و کاهش خونرسانی به بافتها، میتواند ضایعات مغزی قابل توجهی را به وجود آورد. آسیب به مغز به دو صورت رخ میدهد: آسیبهای مغزی بسته7؛ این آسیبها زمانی به وجود میآیند که سر با سرعت بالا و در حالی که بلافاصله از شتاب آن کاسته میشود، با یک شیء برخورد نموده و بافت مغزی دچار اسیب دیدگی شود ( مثلاً برخورد سر با داشبورد اتومبیل یا دیوار)؛ حالت مذکور به باز شدگی مغز و سختشامه منجر نمیگردد. و آسیبهای مغزی باز؛ نیز زمانی بوجود میآیند که یک شیء به داخل جمجمه نفوذ کرده و وارد مغز شود و در طول مسیر خود به بافتهای نرم مغز آسیب وارد آورد (اسیبدیدگیهای نفوذکننده)، یا اسیب مغزی بسته چنان شدید باشد که منجر به باز شدن پوست سر، جمجمه و سختشامه شده و مغر را در معرض تماس با محیط خارج از بدن قرار دهد (33).
تکان مغزی بعد از بروز آسیب دیدگی سر، در واقع از بین رفتن عملکردهای عصبی به طور موقت و بدون نابودی ساختمانهای مغز میباشد. در کانکشن8 ( یا آسیبدیدگی تروماتیک خفیف مغز) ممکن است برای دورههای کوتاه هوشیاری مختل شده، از بین برود یا میزان هوشیاری بدون تغییر باقی بماند. مکانیسم اسیبدیدگی در این حالت، معمولاً بروز ترومای غیر نافذ است که در اثر نیروی دارای شتاب مثبت – منفی ، ضربه مستقیم و یا صدمات ناشی از انفجار پدید میآید. اگر بافت مغزی لوب پیشانی دچار آسیب شود، رفتارهایی نامعقول و عجیب از بیمار سر میزند.، در حالی که درگیر شدن لوب گیجگاهی میتواند سبب فراموشی موقت یا عدم تشخیص موقعیت گردد (36 و37).
کوفتگی مغزی نوعی آسیبدیدگی متوسط تا شدید سر است که در آن، بافت مغزی کبود و آزرده شده و ناحیه خاصی از مغز به دلیل ترومای غیر نافذ یا اعمال نیروهای شدید با شتاب مثبت – منفی، دچار آسیبدیدگیهایی میشود. علت کوفتگی برخورد مغز با جمجمه است. کوفتگیها با فقدان هوشیاری توأم با حالت خوابآلودگی و کانفیوژن9 همراه هستند. از ویژگیهای دیگر کوفتگیها میتوان به تغییرات بافتی و نقایص عصبی بدون تشکیل هماتوم، تغییر هوشیاری بدون علائم موضعی و خونریزی داخل بافتی اشاره کرد. نتایج و برایندها در بیمار به ناحیه و شدت آسیبدیدگی بستگی دارد. کوفتگیهای لوب گیجگاهی با خطر بیشتر بروز تورم، فتق مغزی و وخامت سریع حال بیمار، همراه هستند. در کوفتگیهای عمیق اغلب اوقات شاهد خونریزی و آسیب دیدگی رشتههای فعال کننده مشبک ( که تغییر دهنده وضعیت برانگیختگی هستند) خواهیم بود (38).
آسیب دیدگی منتشر آکسونی، نیز ممکن است در اثر نیروهای شدید برشی و پیچشی ایجاد شده و باعث صدماتی در سرتاسر مغز، از جمله اکسونهای نیمکرههای مغزی، جسم پینهای و ساقه مغزی شود. DAI با کمای تروماتیک طولانی مدت همراه بوده و عارضهای خطرناک است (39). بیماری که در اثر ترومای شدید سر دچار DAI شده، بدون هیچ مقدمه آشکاری، بلافاصله وارد کما شده و کنترل سیستم اعصاب مغزی بر بدن از بین رفته و کل مغز دچار ادم میگردد.
به دنبال ضربه به سر و بروز آسیبدیدگی احتمال بروز خونریزی داخل جمجمهای و هماتوم ناشی از آن وجود دارد. منظور از خونریزی داخل جمجمهای (هماتوم)، تجمع خون در مغز است که میتواند بر حسب مکانی که در آن جای گرفته است، به خونریزی در ناحیه اپیدورال ( در بالای سختشامه)، زیر سختشامهای (ساب دورال) و یا داخل مغزی تقسیم شود. نشانههای اصلی اغلب با تأخیر بروز مینمایند، چرا که هماتوم با ید به قدری بزرگ شود تا سبب انحراف و همچنین تغییر شکل ساختمانهای مغز و افزایش ICP گردد. دامنه علائم و نشانههای ایسکمی مغزی که در اثر فشار ناشی از هماتوم پدید میآیند، بسیار متنوع بوده و نشانهها با توجه به سرعت درگیر شدن مناطق حیاتی، همچنین منطقهای که دچار آسیب شده متفاوت خواهد بود (33).
جهت تعیین شدت علائم ونشانههای ضربه به سر، تعیین شاخصهای شدت تروما نقش مهمی را ایفا میکنند. شاخص های شدت تروما به دسته بندی خطرات پیش بیمارستانی و داخل بیمارستانی، پیش بینی نتایج تروما، فراهم کردن منابع، اجازه مقایسه بین روشهای درمانی، بهبود کیفیت مراقبت، توسعه برنامه ها جهت پیش گیری از حوادث و ایمنی تجهیزات و تخمین هزینه های مراقبت کمک می کند (40). شاخص های شدت میتواند بر اساس اطلاعات آناتومیکی، که مکان جراحت روی بدن را مشخص میکند، نوع جراحت و دامنه آن به منظور محاسبه نمره تروما، از قبیل مقیاس جراحت کوتاه شده10 و مقیاس شدت جراحت11 باشد. همچنین استفاده از شدت فیزیولوژیکی شاخص های تروما نیز میتواند کمک کننده باشد. این شاخص پاسخهای ارگانیکی را ارزیابی میکنند، که عمدتاً بوسیله علائم حیاتی و سطح هوشیاری اندازهگیری میشود، از این دسته معیارها میتوان به مقیاس کمای گلاسکو(GCS) و نمره ضربه بازنگری شده12 وهمچنین ابزار تعیین نمره شدت جراحت و ضربه13 اشاره کرد (41).
GCS یک ابزار قابل قبول در سطح وسیع است که دسترسی به سطح هوشیاری از طریق باز بودن چشمها، بهترین پاسخ حرکتی و بهترین پاسخ کلامی با دامنه نمرهای بین 15-3 را ممکن می سازد. نمرات پایینتر از 8 بیان کننده ترومای شدید، بین 12-9 ترومای متوسط و مساوی یا بیشتر از 13 مشخص کننده ترومای خفیف می باشد (32). (جدول شماره 1-2)
طول فراموشی بعد از ضربه14، که شامل دورهای بعد از TBI می باشد که در آن بیمار حوادث را به خاطر نمیآورد، از دیگر پارامترهایی است که برای تعیین شدت TBI مورد استفاده قرار می گیرد. تغییرات حافظه بعد از بروز TBI به طور رایجی اتفاق میفتد بویژه اگر ضایعه در لوب تمپورال، فرونتال یا بای لترال اتفاق افتاده باشد.
چنانچه قبلاً هم ذکر گردید آسیب به سر ممکن است در سه دسته خفیف متوسط و شدید دستهبندی شود. منظور از ضربه به سر خفیف/تکان مغزی؛ تأثیر بر سر است که در اثر آن احتمال بروز کمترین سطح عدم هوشیاری وجود داشته و یا اصلا عدم هوشیاری به وقوع نمیپیوندد، بعلاوه ممکن است فراموشی بعد از ضربه به صورت محدود بروز نماید و در برخی موارد نیز اثری از جراحت در اسکن مغزی مشاهده نمیشود. بعلاوه در تکان مغزی ممکن است نشانههای سندرم بعد از تکان مغزی مشاهده شود که شامل: سردرد، گیجی، خستگی، تمرکز کاهشیافته، تضعیف حافظه، تحریک پذیری، افسردگی، اضطراب، مشکلات خواب، شکایت از بیماریهای جسمی بدون هیچ علت آشکاری و افزایش حساسیت نسبت به نور و صدا (فتوفوبیا)

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید