2-5-روش های انتقال تکنولوژی38
2-5-1- قرارداد تحویل کامل39
2-5-2-کسب پروانه39
2-5-3-حق استفاده از اسم تجاری40
2-5-4-تبادل و استخدام نیروی انسانی40
2-5-5-آموزش و تعلیم40
2-5-6-برون سپاری41
2-5-7-قرار داد بای بک41
2-5-8- اتحاد استراتژیک41
2-5-9- قراردادهای بیع متقابل42
2-5-10-همکاری فنی42
2-5-11- قرارداد توسعه و تحقیق42
2-5-12- تحقیق و توسعه مشترک42
2-5-13- سرمایه گذاری در پروژه42
2-5-14- قرارداد خدمات فنی43
2-6-عوامل موثر بر اتنخاب و انتقال تکنولوژی45
2-6-1- مدل دسته بندی چان45
2-6-1-1- عوامل سازمانی45
2-6-1-2- عوامل بازار-محیط تجاری46
2-6-1-3- هزینه46
2-6-2- مدل پاستور46
2-6-2-1- عوامل سازمانی راهبردی46
2-6-2-2- عوامل سازمانی تاکتیکی47
2-6-2-3- عوامل تکنولوژی راهبردی47
2-6-2-4- عوامل تکنولوژی تاکتیکی47
2-6-3- مدل مارکوس و تانیس47
2-6-3-1- فاز قرارداد48
2-6-3-2- فاز اجرا48
2-6-3-3- فاز دوره آزمایشی48
2-6-3-4- فاز پشتیبانی48
2-6-4- انتقال تکنولوژی در صنعت خودروسازی49
2-7- روش های ارزیابی و بررسی فرآیند انتقال تکنولوژی49
2-7-1- روش دیماتل فازی52
2-7-2-مزایای روش دیماتل فازی52
2-7-2-1- درنظر گرفتن ارتباط متقابل53
2-7-2-2- ساختاردهی به عوامل پیچیده در قالب گروه های علت و معلولی53
2-7-3- مراحل روش دیماتل فازی53
2-7-3-1- گام اول54
2-7-3-2- گام دوم54
2-7-3-3- گام سوم54
2-7-3-4- گام چهارم55
2-7-3-5- ماتریس روابط فازی56
2-8- مروری به مطالعات پیشین56
2-8-1- تکنولوژی و انتقال تکنولوژی57
2-8-1-1- مدیریت تکنولوژی و انتقال تکنولوژی57
2-8-1-2- عوامل موثر بر موفقیت انتقال تکنولوژی..57
2-8-2- انتقال تکنولوژی در صنعت خودروسازی58
2-8-3- استفاده از روش های تصمیم گیری چند معیاره در مساله انتقال تکنولوژی59
2-8-3-1- روشهای تصمیم گیری چندمعیاره و مدل های ریاضی59
2-8-3-2- روش دیماتل فازی 60
فصل سوم62
3-1- مقدمه63
3-2- روش پژوهش 63
3-3- فرآیند پژوهش64
3-4- روش و ابزار گردآوری اطلاعات65
3-5- اعتبار و روایی ابزار نحقیق66
3-6- مقیاس اندازه گیری69
3-7- جامعه، نمونه آماری و روش نمونه گیری69
3-8- روش ها و ابزار تجزیه و تحلیل اطلاعات70
3-8-1- روش دیماتل71
فصل چهارم74
4-1- مقدمه75
4-2- توصیف جامعه آماری75
4-2-1- توصیف جامعه آماری بر حسب جنسیت75
4-2-2- توصیف جامعه آماری بر حسب تحصیلات76
4-2-3- توصیف جامعه آماری بر حسب سابقه کار77
4-3- شناسایی عوامل موثر بر انتخاب تکنولوژی های نوین در شرکت های قطعه سازی خودرو79
4-4- تعیین شبکه علی و معلولی مساله با استفاده از روش دیماتل83
فصل پنجم97

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

5-1- مقدمه98
5-2- نتیجه گیری98
5-2-1- نتیجه 198
5-2-2- نتیجه 299
5-2-3- نتیجه 3101
5-3- محدودیت های تحقیق102
5-4- پیشنهاد کاربردی103
5-5- پیشنهادهایی برای تحقیقات آتی105
فهرست منابع و ماخذ106
فهرست نمودارها و شکل ها

شکل 3-1-مراحل اصلی فرایند تحقیق64
شکل 3-2- فرآیند تحقیق65
نمودار 4-1- ترکیب جامعه آماری بر حسب جنسیت76
نمودار 4-2- ترکیب جامعه آماری بر حسب میزان تحصیلات77
نمودار 4-3- ترکیب جامعه آماری بر حسب سابقه کار78
نمودار 4-4- شمای گرافیکی از شاخص ها94
فهرست جداول
جدول شماره 2-1 – تعاریف ارائه شده برای تکنولوژی در تحقیقات پیشین25
جدول شماره 2- 2- مقایسه مفهوم و هزینه انتقال تکنولوژی در سطوح توانایی تکنولوژی29
جدول 2-3- روش های ارزیابی تکنولوژی های پیشرفته تولید50
جدول 2-4- تناظر عبارات کلامی و مقادیر کلامی54
جدول 4-1-ترکیب جامعه آماری بر حسب جنسیت75
جدول 4-2- ترکیب جامعه آماری بر حسب میزان تحصیلات77
جدول 4-3- ترکیب جامعه آماری بر حسب سابقه کار78
جدول 4-4- خلاصه نتایج پرسشنامه تعیین شاخص ها79
جدول 4-5- عوامل موثر بر انتخاب تکنولوژی های نوین82
جدول 4-6- عبارات کلامی بکار رفته در تحقیق83
جدول 4-7- میزان تاثیر گذاری عوامل موثر بر انتخاب تکنولوژی85
جدول 4-8- ماتریس نرمال شده86
جدول 4-10- ماتریس روابط کلی89
جدول 4-11- جداول محاسبات91
جدول 4-12- عواملی که علت هستند92
جدول 4-13- عواملی که معلول هستند93
جدول 4-14- جدول روابط علی و معلولی حاکم بر عوامل مساله تحقیق95
جدول 4-15- رتبه بندی عوامل موثر بر انتخاب تکنولوژی های نوین96
جدول 5-1- روابط علی و معلولی حاکم بر مساله100
جدول 5-2- رتبه بندی هر یک از عوامل موثر بر انتقال تکنولوژی نوین101
چکیده
با توجه به سرعت جهانی شدن و نیاز شرکت ها و کشورها به رقابت تنگاتنگ در عرصه بازار جهانی، تکنولوژی های جدید و برتر به عنوان یک مزیت رقابتی برای حضور در بازار جهانی مطرح شده اند. مدیران بایستی از فاکتورهای مهم و اساسی مورد نیاز برای انتقال تکنولوژی آگاهی کافی داشته باشند. میزان اهمیت و درجه تاثیرپذیری هر یک از عوامل موثر بر انتقال تکنولوژی به عواملی چون ماهیت تکنولوژی مورد نیاز و توانایی ظرفیت کشور گیرنده تکنولوژی برای یادگیری و جذب دانش فنی و تکنولوژیک بستگی دارد. شناسایی و رتبهبندی عوامل موثر بر انتقال تکنولوژی، بستگی به تمایل دهنده تکنولوژی به عرضه آن به شکل مخصوص و نیز تمایل و توانایی گیرنده تکنولوژی در اکتساب و جذب آن دارد. در مورد تکنولوژیهای نوین، مواردی نظیر هزینه بالای تامین تکنولوژی جدید،‌ هزینه‌ی بالای نصب و راه اندازی و تعمیرات و نگهداری و آموزش این تکنولوژیها تنها گوشه ای از موارد بی شماری است که در انتقال تکنولوژی های نوین می بایست مورد توجه قرار گیرند. در این تحقیق، ابتدا معیارهای موثر در انتقال تکنولوژی های نوین در صنعت قطعات پلیمری خودرو شناسایی می شود. برای رتبه بندی این معیارها از یکی از مدلهای تصمیم گیری چند معیاره، Dematel، استفاده خواهد شد. روش دیماتل، تکتیک گرافیک تحلیلی است که طی آن روابط بین متغیرهای وابسته یا شاخص های تاثیر گذار بر یک متغیر مستقل تعیین وتحلیل می شوند. اولین عامل تاثیرگذار شناسایی شده در این تحقیق، سطوح پیچیدگی تکنولوژی می باشد. دومین عامل شناسایی شده عامل کیفیت می باشد. سهولت در پیاده‌سازی عامل حائز اهمیت دیگری است که باید بدان توجه اساسی داشت. با توجه به شرایط رکود و تحریمها و وضعیت اقتصادی نابسامانی که تقریبا بسیاری از شرکت ها و مشاغل کشور را در برگرفته، شاید نگاه واقع بینانهتر این است که در شرایط حساس کنونی امکان ایجاد یا تولید ظرفیتهای جدید تولیدی اعم از فضای لازم و تجهیزات لازم وجود ندارد.
کلمات کلیدی: تکنولوژیهای نوین، انتخاب تکنولوژی، قطعات پلیمری، الگوریتم فازی، روش دیماتل فازی
فصل اول
مقدمه
در محیط پویای تجاری امروز، انتقال تکنولوژی می تواند نقشی مهم و حیاتی در استراتژی های تجاری یک شرکت ایفا کند. شرکتها برای روبرو شدن با پیچیدگی های فزاینده تولید، مشتریان بیشتر، کیفیت مطلوب مورد نیاز برای خدمات خاص و بهتر و افرایش فشار رقابتی به انتخاب و انتقال تکنولوژی وابسته هستند]18[. سیاست گزاران و برنامه ریزان باید به تکنولوژی به عنوان متغیری مهم در توسعه ملی نگاه کنند که برای بهبود برآورده سازی نیازهای ملی به آن نیاز است.
در واقع تنها راه عملی جبران عقب ماندگی یک کشور یا یک بنگاه اقتصادی استفاده از تجارب موفق دیگران در عرصه های جدید است. به عبارت دیگر آنقدر منابع انسانی، سرمایه و زمان وجود ندارد تا بتوان راهی را که دیگران در مدت یک یا دو قرن و با سعی و خطاهای بسیار و صرف منابع زیادی طی کرده اند همانگونه پیمود. انتقال تکنولوژی راه کوتاهتر دستیابی به ثمره تحقیقات دیگر کشورها در حل مشکلات صنایع کشور است]5[ تجربه موفقیت آمیز کشورهای توسعه یافته نشان داده است که فراگیری و استفاده گسترده از تکنولوژی های مناسب و مدرن در این کشورها، آنها را قادر ساخته تا بر بهره وری خود بیفزایند و در نتیجه منجر به توسعه سریع صنعتی این کشورها شده است.
انتخاب هر یک از تکنولوژی های نوین به فاکتورهای بسیاری از جمله وضعیت تکنولوژی در صنعت مربوطه، نیازمندی ها، توانایی ها، امکانات و نقاط ضعف تکنولوژی، وضعیت تکنولوژی در کشورهای دیگر، استراتژی های ملی و مانند این بستگی دارد. انتخاب یک روش مناسب، اصلی مهم در انتخاب تکنولوژی و نیاز اصلی برای دستیابی به هدف نهایی فرآیند است ]19[
بیان مسأله اساسی تحقیق
با توجه به سرعت جهانی شدن و نیاز شرکت ها و کشورها به رقابت تنگاتنگ در عرصه بازار جهانی، تکنولوژی های جدید و برتر به عنوان یک مزیت رقابتی برای حضور در بازار جهانی مطرح شده اند ]1[ همچنین بدیهی است که ایجاد تکنولوژی نیازمند سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه و آموزش نیروی انسانی است. نرخ سرمایه گذاری کشورهای در حال توسعه از جمله کشور ما ـ ایران ـ بر روی تحقیق و توسعه و آموزش بسیار پایین تر از کشورهای توسعه یافته است، بطوریکه این کشورها در دهه 1990، 5/2 تا 8/2 درصد از تولید ناخالص ملی خود را صرف این امر کرده اند در حالی که در همین زمان این رقم در کشور ما در حدود کمتر از 3/0 درصد از بودجه سالیانه بوده است.
علاوه بر اینها فرایند انتقال تکنولوژی دارای بعضی از مقیاس های احتیاطی و پیشگیرانه است که مدیران باید قبل از در نظر گرفتن مدل انتقال تکنولوژی به آنها بپردازند. مدیران بایستی از فاکتورهای مهم و اساسی مورد نیاز برای انتقال تکنولوژی آگاهی کافی داشته باشند. در واقع انتقال تکنولوژی تنها در صورتی می تواند با موفقیت همراه باشد که مدیران و متخصصین کشورهای در حال توسعه به خوبی از فاکتورهای اساسی و مهم مورد نیاز برای انتقال موفقیت آمیز تکنولوژی آگاهی و اطلاع داشته باشند. امروزه تکنولوژی (با هر تعریفی) به یکى از ستونهاى اصلی زندگى (ملی یا سازمانی) تبدیل گردیده و از مهم ترین عوامل رشد و توسعه اقتصادی جوامع و عاملی برای حرکت به سوی آینده ای مطمئن فرض میشود. همانطور که گفته شد با توجه به ضرورت ارتباطات در جوامع و لزوم بکارگیری و مدیریت تکنولوژی های مناسب، امروزه یکی از تکنولوژی های در حال رشد در جوامع تکنولوژی ساخت قطعات خودرو است ]20[. انتقال تکنولوژی فرآیند پیچیده و دشواری است که بدون مطالعه و بررسی لازم نه تنها مفید نیست بلکه ممکن است علاوه بر هدر رفتن سرمایه و زمان، به تضعیف تکنولوژی ملی هم بیانجامد.
فرآیند انتقال تکنولوژی را می توان به سه بخش عمده تقسیم کرد: 1) انتخاب و اکتساب تکنولوژی 2) انطباق، کاربرد و جذب تکنولوژی 3) توسعه و انتشار تکنولوژی ]21[.
در هر یک از مراحل فوق، عواملی دخیل می باشند که در انتقال تکنولوژی نیز موثر هستند. بنابراین میتوان گفت شناسایی عوامل موثر بر انتقال تکنولوژی، نقش تعیین کننده ای در انتقال تکنولوژی مربوطه ایفا میکند.
عوامل موثر در انتقال تکنولوژی را می توان در قالب گروه های زیر دسته بندی کرد ]17[: 1-عوامل تکنولوژیکی،2-عوامل فنی،3-عوامل مالی،4-عوامل تجاری،5 -عوامل سازمانی،6-عوامل زیست محیطی
میزان اهمیت و درجه تاثیرپذیری هر یک از عوامل موثر بر انتقال تکنولوژی به عواملی چون ماهیت تکنولوژی مورد نیاز و توانایی ظرفیت کشور گیرنده تکنولوژی برای یادگیری و جذب دانش فنی و تکنولوژیک بستگی دارد. شناسایی و رتبهبندی عوامل موثر بر انتقال تکنولوژی، بستگی به تمایل دهنده تکنولوژی به عرضه آن به شکل مخصوص و نیز تمایل و توانایی گیرنده تکنولوژی در اکتساب و جذب آن دارد. بنابراین عوامل گوناگون انتقال تکنولوژی را می توان به وسیله بعضی از عوامل مهم مانند اهداف انتقال دهنده و گیرنده تکنولوژی، سطح تواناییهای مدیریتی و ظرفیتهای تکنولوژیک، شرایط سیاسی و اقتصادی کشور گیرنده، اندازه بازار در دسترس و سرعت تحولات تکنولوژی مشخص کرد ]22[
در مورد تکنولوژی های نوین، مواردی نظیر هزینه بالای تامین تکنولوژی جدید،‌ هزینه‌ی بالای نصب و راه اندازی و تعمیرات و نگهداری و آموزش این تکنولوژیها تنها گوشه ای از موارد بی شماری است که در انتقال تکنولوژی های نوین می بایست مورد توجه قرار گیرند.
یکی دیگر شاخههای علم و صنعت که در آن انتقال تکنولوژی ضروری بنظر می رسد، میتوان صنعت خودروسازی را نام برد. مهندسین پلیمر به خودروسازان و طراحان خودرو کمک کرده اند تا اتومبیل های با قابلیتهای بیشتر نسبت مدل های قدیمی تولید کنند. در صنعت خودرو سازی، پلیمرها در بخش های مختلف از ساخت صندلی، شیشه ها، تایر، سپر، کفپوش تا ساخت شیلنگهای مناسب جهت انتقال بنزین و چرخش آب و ساخت تجهیزات مختلفی از جمله ساخت انواع تسمه پروانه، انواع درزگیرها و کانال های تهویه هوا استفاده شده اند و کاربرد وسیعی را به خود اختصاص داده اند. علاوه بر آن در خودروهای بسیار پیشرفته قابلیت های دیگری همچون ساخت سنسورهای هوشمند توسط مهندسان پلیمر امکان جلوگیری از تلفات جانی را فراهم آورده است که این تکنولوژی به شدت مورد توجه خودروسازان بزرگ قرار گرفته است. تولید خودروهایی با بدنه هایی از جنس مواد پلیمری تقویت شده با خواص مکانیکی فوق العاده و همچنین ساخت انواع کیسه های هوا از دیگر فعالیت های مهندسین پلیمر است ]23[
در این تحقیق، ابتدا معیارهای موثر در انتقال تکنولوژی های نوین در صنعت قطعات پلیمری خودرو شناسایی می شود. برای رتبه بندی این معیارها از یکی از مدلهای تصمیم گیری چند معیاره، Dematel، استفاده خواهد شد. روش دیماتل، تکتیک گرافیک تحلیلی است که طی آن روابط بین متغیرهای وابسته یا شاخص های تاثیر گذار بر یک متغیر مستقل تعیین وتحلیل می شوند. از آنجا که این شیوه یک تکنیک گرافیکی است ارتباطات فی مابین متغیرها را به صورت مستقیم وغیر مستقیم ، هم راستا وغیر همراستا را نیز به صورت کمی نمایش میدهد]24[.
اهمیت و ضرورت انجام تحقیق
امروزه خودروسازان در کشورهای صاحب صنعت خودرو و پیشرفته، تمایل زیای به استفاده از قطعات پلیمری در خودروها دارند. استفاده از قطعات پلیمری دارای مزایای زیادی میباشد که برخی از آنها عبارتنداز: کاهش هزینه، کاهش وزن خودرو، انعطافپذیری در طراحی، بازیافت آسان قطعات و … . استفاده از قطعات پلیمری نیازمند دستیابی به تکنولوژی طراحی و تولید قطعات پلیمری میباشد. خودروسازان ایرانی تمایل به استفاده از قطعات پلیمری در تولیدات خود دارند. اما میتوان گفت در این زمینه نیازمند پیشرفت سریع در انتقال تکنولوژیهای مربوطه هستیم تا از رقبای خود فاصله نگیریم. در این پایان نامه، برای حل این مشکل، عوامل موثر در انتخاب تکنولوژیهای ساخت قطعات پلیمری خودرو مورد بررسی قرار میگیرد. امید است با شناسایی و رتبهبندی این عوامل، راه برای انتقال راحتتر تکنولوژیهای مناسب در این زمینه مهیا شود.
از اهمیت های ویژه انتقال تکنولوژی می توان به منافع متعدد آن در ایجاد فرصت های شغلی، بهبود کیفیت زندگی، جلوگیری از رکود اقتصادی، افزایش خلاقیت و توانایی استقلال اقتصادی کشورهای کمتر پیشرفته اشاره نمود ]4[. اهمیت تکنولوژی به عنوان عامل اصلی و موتور توسعه اقتصادی در جهان امروز مشخص است .
علاوه بر موارد ذکر شده از آنجا که تکنولوژی در دامان دانش پرورش می یابد و در گذر از وادی تحقیق و توسعه می توان زمینه های کاربرد دانش در زندگی بشر را کشف و یا ایجاد کرد و با توجه به پایین بودن نرخ سرمایه گذاری در کشور ما بر روی تحقیق و توسعه و آموزش _ 2.5 الی 2.8 درصد از تولید ناخالص ملی_ ضروریست که به موضوع تکنولوژی و عوامل و چالش های موثر بر بکارگیری و انتخاب تکنولوژی های روز دنیا توجه ویژه ای شود.
همچنین استراتژی ها، تصمیم گیری ها و اقدامات یک شرکت یا سازمان برای جذب، تطابق و توسعه تکنولوژیکی یک سازمان، هسته فرآیند توسعه اقتصادی ـ اجتماعی آن شرکت را تشکیل می دهد. چنانچه سازمانی بتواند این فرایند را نظام مند هدایت کند، بدون شک، زمینه موفقیت و توسعه مداوم را برای خود فراهم می سازد و می تواند در بازار رقابتی و پرتلاطم دنیای امروز به بقا امیدوار باشد]1[.
سؤالات تحقیق:
سوال اول:
عوامل موثر بر انتقال تکنولوژی های نوین در صنعت قطعات پلیمری خودرو کدامند؟
سوال دوم:
شبکه علی و معلولی بکار گرفته شده در روش دیماتل فازی که برای عوامل موثر بر انتقال تکنولوژی های نوین در صنعت قطعات پلیمری خودرو استفاده شده است، چگونه میباشد؟
سوال سوم:
میزان وزن و اهمیت هر یک از عوامل موثر بر انتقال تکنولوژی های نوین در صنعت قطعات پلیمری خودرو چقدر است؟ (اولویت هر یک کدام است؟)
اهداف تحقیق:
هدف اصلی: شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر انتقال تکنولوژی های نوین در صنعت قطعات پلیمری خودرو
هدف فرعی: تعیین شبکه علی و معلولی حاکم بر عوامل موثر بر بر انتقال تکنولوژی های نوین در صنعت قطعات پلیمری خودرو
1-7-روش شناسی تحقیق:
الف: نوع تحقیق
پژوهش حاضر از حیث هدف، پژوهشی کاربردی است و به لحاظ جمع آوری داده ها از نوع توصیفی می باشد. نوع داده های مساله تصمیم گیری چند معیاره داده های گسسته می باشد. میتوان مدلهای چند معیاره را از نظر گزینه به دو دسته گسسته و پیوسته تقسیم نمود. اگر تعداد مجموعه جوابهای قابل قبول قابل شمارش باشد، مساله چند معیاره را گسسته مینامیم ]2[. برخی از مولفین مانند ]25[ و ]26[ این نوع مساله را به اختصار مدلهای تصمیمگیری چند شاخصه (MADM) نامگذاری کردهاند. اگر تعداد مجموعه جوابهای قابل قبول غیر قابل شمارش باشد، در این صورت مساله چند معیاره را پیوسته مینامیم.
ب:روشهای گردآوری اطلاعات در این تحقیق به قرار زیر است:
گردآوری اطلاعات شامل مطالعات کتابخانه ای(کتب، مقالات، اینترنت و…)،پرسشنامه، مصاحبه بررسی اسناد و مدارک خواهد بود. در این تحقیق پس از مطالعه کتابخانه‌ای و مرور ادبیات موضوع پرسشنامه تحقیق تدوین می‌گردد. روش کتابخانه‌ای، عمدتاً به منظور مطالعه ادبیات موضوع و بررسی پیشینه تحقیق انجام خواهد شد. پس از طراحی پرسشنامه تحقیق، روایی و پایایی پرسشنامه مورد بررسی قرار گرفته و در نهایت با استفاده از روش های مختلف آمار توصیفی و استنباطی و همچنین تئوری منطق فازی داده‌های جمع آوری شده مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت. پرسشنامه ها توسط تیمی از مدیران عالی و میانی و کارکنان مجرب که در زمینه های مختلف عملکرد سازمان مطلع هستند و در یک نشست مشترک تکمیل خواهد گردید.
ج: جامعه آماری
در این تحقیق جامعه آماری شامل عده ای از مدیران، متخصصین، کارشناسان و کارکنان صنایع خودرو سازی بویژه شرکت اورند پلاستیک نمونه می باشند. که مسوولیت ایشان با مقوله انتقال تکنولوژی های قطعات پلیمری خودرو در ارتباط باشد، همچنین نمونه آماری بر اساس فرمول کوکران انتخاب خواهد شد.
1-8- تعریف واژه‏ها و اصطلاحات فنی و تخصصی:
الف:تکنولوژی
واژه تکنولوژی یا فناوری اغلب به نوآوری‌ها و نو ابزارهایی اشاره دارد که از اصول و فرایندهای تازه یافته دانشی بهره می‌گیرند. فناوری همان تسلط و تبحر انجام کار است، فناوری توانایی انجام کار در تمامی سطوح و زمینه‌ها است. یعنی طراحی، ساخت، استفاده، تعمیر و نگهداری و تحقیق و توسعه و غیره می‌باشد.
ب : روش انتقال تکنولوژی: منظور از روش انتقال تکنولوژی، مجموعهای از فعالیتهای از پیش تعریف شدهای است که طی آن تکنولوژی مورد نیاز در اختیار متقاضی قرار میگیرد.
پ: جذب تکنولوژی: فرآیندی است که از بررسی مبانی طراحی، نصب و راهاندازی ماشین آلات شروع و به فراگیر شدن در سطح جامعه ختم میگردد.
ج: انطباق تکنولوژی: فرآیند تطابق و پیوند تکنولوژی وارداتی با شرایط اقتصای-اجتماعی از جمله توان سرمایهگذاری، سطح مهارت نیروی انسانی، امکانات زیر بنایی، شرایط آب و هوایی، اهداف و سیاستهای اقتصادی را انطباق تکنولوژی گویند.
د: DEMATEL
به منظور در نظر گرفتن ارتباطات بین معیار های ارزیابی برای تعیین وزن معیار ها، از روش DEMATEL استفاده شده است. این روش با استفاده از ماتریس مقایسات زوجی معیار های ارزیابی، میزان تاثیرگذاری هر یک از این معیارها را بر روی سایر معیارها نشان می دهد.
ذ: مجموعه‌های فازی fuzzy sets
از تعمیم نظریه کلاسیک مجموعه‌ها حاصل می‌آید که در منطق فازی کاربرد دارد. تئوری این مجموعه‌ها توسط لطفعلی عسکرزاده که در جوامع علمی به (Lotfi A. Zadeh ) معروف است، ‌ابداع گردید.
مجموعه فازی براساس تابع عضویت تعریف می‌شود که تصویر مجموعه فراگیر در بازه [صفر و یک] است.
هر یک از اعضا درجه عضویت دارند. مجموعه فازی از تعمیم و عمومیت دادن تئوری مجموعه‌های کلاسیک ایجاد شد. در تئوری مجموعه‌های کلاسیک، عضویت اعضا در یک مجموعه به صورت جملات باینری بر اساس شرط دودوئی تعیین می‌شوند که یک عضو یا به مجموعه تعلق دارد یا ندارد. در حالی که در تئوری فازی درجات نسبی عضویت اعضا در مجموعه مجاز است.
فصل دوم
2-1- مقدمه
امروزه تکنولوژی کلید طلایی رقابت در دنیای کار و تجارت و لازمه رشد اقتصادی سازمان ها و کشورهاست. سال ها پیش، افرادی همچون ژوزف شومپتر1 و رابرت سولو2 ضرورت سرمایه گذاری در بکارگیری و توسعه تکنولوژی را مطرح کردند. تکنولوژی های جدید برای انجام دادن امور شیوه های کارآتری را بوجود می آورند و در فعالیت بشر جنبه های جدید را مطرح می سازند. به این ترتیب، امکان بهبود کیفیت کالاها و خدمات، افزایش بهره وری، کاهش زمان عرضه محصولات جدید به بازار و ارضای نیازهای پایان ناپذیر بشر فراهم می شود. ارائه کالا و خدمات متفاوت به بازار، تحولات تکنولوژیکی، تغییر در شیوه های برنامه ریزی، اجرا، کنترل و ارزیابی تغییرات تکنیکی، هر یک فرصتی برای افزایش توانایی ها، رقابت پذیری و رشد صنایع محسوب می شود. به این ترتیب، تکنولوژی، بکارگیری و بهره مندی مناسب از آن همواره، بهترین زمینه ایجاد منافع اجتماعی ـ اقتصادی به شمار می آید]3[.
از آنجا که این تحقیق می کوشد تا به تجزیه و شناسایی و رتبه بندی عوامل موثر بر انتخاب تکنولوژیهای نوین در صنعت قطعات پلیمری خودر و با استفاده از الگوریتمDEMATEL FUZZY بپردازد در این فصل ابتدا اشاره کوتاهی به تعریف تکنولوژی، انتقال تکنولوژی، فرآیند و روشهای انتقال آن خواهد شد پس از آن به مرور عوامل موثر بر انتخاب تکنولوژی و روشهای ارزیابی و بررسی فرایند انتقال تکنولوژی پرداخته میشود. پس از آن به توضیح در مورد روش DEMATELو تئوری فازی اشاره خواهد شد. پس از آن به مرور مقالات مربوطه پرداخته خواهد شد.
2-2- تکنولوژی
2-2-1- تعریف
بحث در رابطه با مفهوم تکنولوژی به جهت فهم درست طبیعت و محتوای آن اهمیت دارد، مطالعات پیشین نشان داده است که تعریف مفهوم تکنولوژی آسان نیست]27[ به همین دلیل است که معمولا این مفهوم از جنبه های گوناگونی تعریف شده است. مطالعات موجود در زمینه انتخاب و انتقال تکنولوژی تمام زمینه های موجود از مدیریت سازمانی، دانش سیاسی، اقتصادی، جامعه شناسی، انسان شناسی، بازاریابی و اخیرا، مدیریت تکنولوژی را در برمیگیرد]28[ .
اصطلاح تکنولوژی، مفهومی مطلق است که به دشواری تفسیر، مشاهده و ارزیابی شده است. به رغم مطالعات موجود در این زمینه، مقالات بسیاری در تخصص های مختلف توزیع شده اند و معمولا پارادیم پذیرفته شده رایجی در این زمینه وجود ندارد. لان و یانگ ]29[ تاکید کرده اند که تعریف تکنولوژی با توجه به محققان و زمینه های مورد تحقیق تفاوت دارد]6[.
بر طبق نظر ]30[ تکنولوژی دو جزء اصلی را در بر می گیرد: 1) جزء فیزیکی که حاوی مواردی همچون محصولات، ابزار، تجهیزات، نقشه های اصلی، روشها و فرآیندهاست و 2) جزء اطلاعاتی که در بر گیرنده دانش چگونگی در مدیریت، بازاریابی، تولید، کنترل کیفیت، قابلیت اعتماد، پرسنل ماهر و زمینه های کارکردی است. کومار و همکارانش تعریفی پیشینی تر که توسط ساهال مطرح شده، تکنولوژی را به مثابه «پیکر بندی» می بیند که بر تعریفی ذهنی تکیه دارد اما قابل تخصیص به فرآیندها و تولیدات است. ]32[، با بررسی دقیق تعریف تکنولوژی، دو جزء اصلی قابل تشخیص است: 1) «دانش» یا روش و 2) «انجام کارها».
معمولا تکنولوژی با حصول نتایج مهم، حل مشکلات عمده، تکمیل وظایف اصلی با استفاده از مهارت های خاص، بکارگیری دانش و بهره برداری از دارایی ها ارتباط دارد. مفهوم تکنولوژی نه تنها به تکنولوژی موجود در تولیدات که با دانش و یا اطلاعات استفاده و کاربرد آنها و همچنین توسعه تولیدات ارتباط دارد ]25[.
مک کینزی و واجمن ]7[ تکنولوژی را به عنوان ترکیبی از محصولات فیزیکی یا مصنوعات، فرآیندهای ساخت محصولات و ابزارهای توام با محصولات فیزیکی تعریف نموده اند. این عوامل مجزا و قابل تفکیک نیستند بلکه یک شبکه یکپارچه را شکل می دهند که در بر گیرنده تکنولوژی است. آخرین تعریف که توسط ماسکوس ارائه شده مفهوم تکنولوژی را گسترش داده است؛ در این تعریف تکنولوژی عبارت است از «اطلاعات لازم برای حصول به محصولات خروجی اصلی بوسیله روشهای خاصی از ترکیب یا فرآوری ورودیهای منتخب که شامل فرآیندهای تولیدی، ساختار دورن سازمانی شرکت، روشهای مدیریتی و روشهای مالی، متدهای بازاریابی یا هر ترکیبی از اینها می شود.»]30[. مفهوم تکنولوژی ]8[ به صورت “دانش چگونگی انجام امور” یا “توانمندی مورد نیاز یک موسسه برای تامین کالاها یا خدمات مورد سفارش مشتریانش، در حال و آینده” تعریف شده است. با توجه به این تعریف، می توان گفت که انتخاب تکنولوژی دستیابی به نوعی دانش چگونگی جدید است؛ اجزا و سیستم هایی که به هر شرکت یاری می رساند تا تولیدات و خدمات رقابتی تر، فرآیندهای موثرتری را تولید نموده، و / یا راه حل های نوین کاملی را خلق نمایند. تکنولوژی های نوین می توانند فرصت هایی را هم برای ایجاد تمایز و تجارت های جدید فراهم نموده و همچنین اهمیت دقت انتخاب تکنولوژی برای بقای هر شرکت الزامی است ]9[.
این مفهوم، مجموعه ای از سخت افزار و نرم افزار است که باید به شکل مناسبی ترکیب شود تا کاملا موثر باشد. وقتی تکنولوژی برای یک نظام یا مجموعه تولیدی ایجاد شود، شکلهای اولیه آن عبارتند از:
– به شکل فیزیکی، از قبیل مواد، ابزار تولید، تجهیزات و ماشین آلات و نوع محصول.
– به شکل انسانی آن اساسا بیانگر چرایی است شامل مهارتها و تجربه فردی انسانها یا گروهها.
– به شکل داده ها که شامل نوع دانش چگونگی، از قبیل فرآیندها، فنون، روشها و مانند اینهاست.
– به شکل سازمانی که به طور فزاینده ای به عنوان عامل تسریع کننده در کمک به کل مجموعه، شناخته شده است و تعامل نظام را با محیط، فعال می کند.
برخی دیگر از تعاریف ارائه شده برای تکنولوژی در تحقیقات متعدد در جدول 2-1 ارائه شده اند. جدول 2-1- تعاریف ارائه شده برای تکنولوژی در تحقیقات پیشین ]33[
سالمحققتعریف1968مریل3تکنولوژی به هنرهای عملی، بدنه مهارتها، دانش و روندهای تولید، استفاده و انجام کارهای مفید دلالت دارد1970جنز4راهی که بوسیله آن منابع ورودی به کالاها تبدیل می شود.1971هاسورن5استفاده از علوم برای حل مشکلات مشخص1972گالبرایس6کاربرد سیستماتیک دانش برای وظایف خاص1976تیس7مجموعه ای از دانش یا تجربیات که با تولید یک محصول یا اجرای یک فرآیند مرتبط است.1981هاوکینس و گلادوین8دانش به خصوص مربوط با تولید محصولات و خدمات در فعالیت های اقتصادی سازمان دهی شده، شامل دانش و مهارت های مورد نیاز برای مدیریت مجموعه ای از فرآیندهای فنی مرتبط1983پاسی9به کار بردن شناخت علمی و دیگر شناخت های سازماندهی شده در مورد وظایف عملی بوسیله سیستم های منظمی که شامل افراد و سازمان ها، عناصر زنده و ماشین ها می شود.1989گولنت10استفاده از علوم بواسطه ارتباط خاص آنها1991مثی11فرآیندی که مبدا و مقصد آن با هم مرتبطند و طبیعت پویای آن برجسته است.1992OECDیک ساختار یا یک شبکه ناشی از حلقه های بازخورد گوناگون میان آن و دیگر سیستم های جزء در یک جامعه، و با طرح های توسعه غیرخطی مشهود آن1992ناتاراجان و تانلوین12دانش یا تخصص مورد نیاز برای تولید یا سر هم بندی محصولات مورد نظر. ازاین رو تکنولوژی در ماشین آلات خلاصه و توسط شرکت استفاده می شود.1996لوین13تکنولوژی به واقع “چیزی” نیست؛ بهتر است آن را به عنوان یک رهیافت تعریف کنیم. تکنولوژی کاربرد اصول علمی برای حل مشکلات عملی است و دارای سه نشانه است: مواد مصنوعی (چیزها)، استفاده از مصنوعات برای دستیابی به یک هدف و دانش چگونگی استفاده از مصنوعات.1996بورگلمن و همکاران14دانش عملی و نظری، مهارت ها و مصنوعاتی که می توانند برای توسعه محصولات و خدمات و همچنین سیستم های تولید و انتقال آنها استفاده شوند. تکنولوژی در افراد، مواد، فرآیندهای شناختی و فیزیکی، تاسیسات، ماشین ها و ابزار خلاصه می شود.2006رئیسمن15توسعه و کاربرد ابزار، ماشین ها، مواد و فرآیندها که در حل مشکلات انسانی موثر است.
2-3- انتقال تکنولوژی
تعاریف مربوط به انتقال تکنولوژی بسته به زمینه های مورد تحقیق و هدف از تحقیق تفاوت دارند؛ ]34[ منظور از روش انتقال تکنولوژی، مجموعه ای از فعالیتهای ازپیش تعریف شده ای است که طی آن تکنولوژی موردنیاز دراختیار متقاضی قرار می گیرد.
انتقال تکنولوژی به عنوان یک فرایند چند بعدی از ارتباطی است که شامل تولید کنندگان و مصرف کنندگان ایده ها و امکانات می باشند. ]35[ به بیانی دیگر انتقال تکنولوژی دامنه ای از فعالیت های مشارکتی رسمی و غیر رسمی بین ادارات، بخشهای تحقیقاتی دولتی و بخشهای خصوص و عمومی را در بر می گیرد.
از آنجایی که اصطلاح «انتقال تکنولوژی» ابعاد بسیاری را دربر می گیرد، اغلب برای توضیح فرآیندی که طی آن ایدهها و مفاهیم از آزمایشگاه به بازار کار منتقل می شوند]36[، انتقال دانش و مفهوم از یک کشور توسعه یافته به یک کشور کمتر توسعه یافته و انتقال فعالیت های نوآورانه به کاربر دست دوم به کار می رود]38[. این مفهوم نه تنها به انتقال دانش فنی یا اطلاعات توجه دارد بلکه توانایی دریافت کننده تکنولوژی در یادگیری و جذب تکنولوژی در کارکردهای تولیدی را نیز مد نظر دارد.]39[
از نظر رایزمن، در تحقیق گسترده وی بر مقالات پیش از خود، اقتصاد دانان اغلب انتقال تکنولوژی را برپایه خواص عمومی دانش تعریف می کنند که در آن تمرکز بر متغیرهای مربوط به تولید و طراحی قرار دارد. جامعه شناسان تمایل دارند انتقال تکنولوژی را به نوآوری ها مرتبط ساخته و به تکنولوژی به عنوان یک خروجی مطلوب بنگرند. انسان شناسان، به طور گسترده ای انتقال تکنولوژی را در زمینه تغییرات فرهنگی و چگونگی تاثیر بر این تغییرات می بینند. از نظر زها و رایزمن عمده مقالات موجود بر انتقال تکنولوژی مورد توجه محققان علم مدیریت نیز قرار گرفته اند. ایشان اذعان نمودند که زمینه های تجاری تمایل دارند تا بر ایده هایی همچون مرحله انتقال تکنولوژی، طراحی مراحل و فروش های مرتبط تمرکز کنند به عبارت دیگر محققان مدیریت بر بخشهای داخلی انتقال و ارتباطات میان انتقال تکنولوژی و استراتژی تمرکز دارند.
بنا به تعریف سازمان ملل، انتقال تکنولوژی عبارت است از وارد کردن عوامل تکنولوژیک خاص از کشورهای توسعه یافته به کشورهای در حال توسعه، تا این کشورها را به تهیه و بکارگیری ابزارهای تولیدی جدید و گسترش و توسعه ابزارهای موجود قادر سازد
]29[
انتقال تکنولوژی شیوه ای است برای کشورهای در حال توسعه جهت کسب تکنولوژی جدیدتر. این کشورها باید انتقال تکنولوژی را به عنوان مبنایی برای تکمیل توانایی های تکنولوژیکی خود بکار گیرند. این توانایی ها فقط به تجهیزات فیزیکی محدود نمی شود بلکه علم و دانش و توانایی های آموزشی و مهارتهای افراد را نیز در بر می گیرد. در بخش صنعت این توانایی ها شامل انتخاب، همگون سازی و جذب، بهبود و آفرینش تکنولوژی جدید می باشد ]40[
انتقال تکنولوژی در بر گیرنده یک فرآیند پیچیده شامل پیچیدگی های تکنولوژی، پیچیدگی فعل و انفعال بین دو بخش، توانایی آموزش صاحب تکنولوژی و توانایی یادگیری دریافت کننده آن می شود. ]41[
2-3-1- ماهیت انتقال تکنولوژی
دستیابی به تکنولوژی در بنگاههای تولیدی تنها از طریق انتقال تکنولوژی امکان پذیراست، چه انتقال عمودی و چه انتقال افقی؛ در انتقال عمودی یا انتقال تحقیق و توسعه ، اطلاعات فنی و یافته های تحقیقات کاربردی به مرحله توسعه و طراحی مهندسی انتقال یافته و سپس با تجاری شدن تکنولوژی به فرایند تولید وارد می شود.
در انتقال افقی ، تکنولوژی از یک سطح توانمندی در کشور یا شرکت دیگر به همان سطح توانمندی در محل دیگری منتقل می شود. در این حالت هرچه سطح گیرنده تکنولوژی بالاتر باشد هزینه انتقال تکنولوژی کاهش می یابد و جذب آن به صورت موثرتری انجام می شود. در جدول2-2 ماهیت و مفهوم انتقال تکنولوژی در هر سطح وهزینه آن در مقایسه با سطوح دیگر مشخص شده است]10[
جدول 2-2- مقایسه مفهوم و هزینه انتقال تکنولوژی در سطوح توانایی تکنولوژی
هزینه انتقال تکنولوژیمفهوم انتقال تکنولوژیماهیت فعالیت پژوهشیسطحبسیار پایینانتقال دانشپژوهشیتحقیقات کاربردیپایینانتقال دانشتحقیق و توسعهتحقیقات توسعه ایمناسبانتقال تواناییفعالیتهای مهندسیمهندسی طراحیقابل قبولانتقال تواناییفعالیتهای مهندسیمهندسی ساختبالاانتقال ماشینمدیریتتولیدبسیار بالاانتقال محصولتجارتمحصول
2-3-2- چالش های موجود
فرآیند انتخاب و انتقال تکنولوژی های نوین، به همان اندازه که مطلوب و ضروری است، امری مشکل بوده و در عمل با موانع متعددی روبروست. معمولا مهمترین این مشکلات ناشی از عدم آمادگی یا همراهی نیروهای متخصص دو طرف، مقاومت سازمان های ذیربط، مقررات دست و پا گیر و مانند آنهاست]37[
مشکل دیگر آن است، که در مساله انتقال تکنولوژی، اگرچه بخش اعظم سرمایه گذاری بر تهیه ماشین آلات و تجهیزات مورد نیاز انجام می گردد، اما در اجرایی پذیری این بخش ساده ترین قسمت فرآیند به حساب می آید؛ این سهولت زمانی روشن تر می گردد که در نظر گرفته شود، بخش نرم افزاری تکنولوژی شامل نیروی متخصص، روش فنی تولید و سرانجام سازمان تکنولوژی است که ماهیتی غیرملموس دارند. متاسفانه تجربه نشان داده که به دلیل عدم توجه متقاضیان تکنولوژی به ظرافت های نهفته در جریان انتقال جنبه های نرم افزاری، تکنولوژی ها بدرستی منتقل نگشته و گیرندگان نه تنها در توسعه تکنولوژی خریداری شده که حتی در بهره برداری از ان نیز دچار مشکل شده اند ]11[

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

از دیگر چالش های موجود، وجود فضای تصمیم گیری شفاف در حوزه مدیریت تکنولوژی است؛ اهمیت آن بخش آنگاه مشخص می شود که بدانیم یکی از دلایل اصلی اتخاذ تصمیمات نامناسب، بالاخص در کشورهای در حال توسعه، تصمیم گیری مدیران در شرایطی مبهم و به دور از دسترسی به حداقل اطلاعات لازم می باشد ]12[.
عمده ترین موانع در انتقال موفق تکنولوژی در بنگاه های ایرانی کمبود نیروی انسانی متخصص، مشکلات جدی مدیریتی، توجه نکردن به R&D، مشکلات همکاری با تامین کنندگان، توجه نداشتن به آموزش و بازآموزی تخصصی، پایین بودن ظرفیت جذب کننده، عدم ایجاد انگیزش در کارکنان و بکارگیری مسیر لیسانس در بیشتر قراردادهای انتقال تکنولوژی ذکر شده است.
2-3-3- لزوم انتقال و انتخاب تکنولوژی های نوین
این نکته حائز اهمیت است که انتخاب تکنولوژی های نوین و جدید برای یک سازمان همیشه یکی از دشوارترین وظایف مدیران هر سازمان بوده است. تکنولوژی ها نقاط قوت و ضعف متفاوتی دارند که ارزیابی دقیق آنها را برای خریداران ضروری می سازد. در این میان مدل ها و روشهای انتخاب تکنولوژی به تصمیم گیران کمک می کند تا تکنولوژی های بهینه را انتخاب کنند ]13[.
مناسب بودن تکنولوژی آمیزه ای است از به حداکثر رساندن آثار مثبت و به حداقل رساندن آثار منفی برای حال و آینده. علاوه بر این، باید محیط را به صورت کل (مجموعه اجزاء) در نظر گرفت. به طور کلی می توان گفت، که تکنولوژی مناسب ضرورتا به معنای تکنولوژی ساده یا پیشرفته، مقیاس بزرگ یا کوچک و مانند اینها نیست، بلکه براساس هدفها، عوامل محیطی، امکانات و نیازها در مقطع زمانی خاص، مفهوم می یابد. نواز شریف در این مورد می گوید: «هر تکنولوژی، با زمان پیدایش خویش، امکان و محیطی که در آن زاییده شده و با هدفی که به خاطر آن پدیدار گشته مناسب است. یک تکنولوژی در یک مکان معین، ممکن است در یک زمان مناسب باشد و در زمان دیگر مناسب نباشد، زیرا احتمال تغییر در محیط یا در هدفهای اصلی وجود دارد و همین طور ممکن است در مکانهای مختلف اما در زمانی ثابت یا مقاطع مختلف زمانی، مناسب یا نامناسب تلقی گردد. علت این امر، همسان یا ناهمسان بودن محیط اطراف و هدف اصلی است. بنابراین، مناسب بودن، یک ویژگی ذاتی خود تکنولوژی نیست، بلکه در ارتباط با محیطی که در آن مورد استفاده قرار می گیرد و نیز نسبت به هدفی که دارد، معنی پیدا می کند ]42[.
2-4- فرایند انتقال تکنولوژی
انتقال تکنولوژی فرایند پیچیده و دشواری است و بدون مطالعه و بررسی لازم نه تنها مفید نیست بلکه ممکن است علاوه بر هدر رفتن سرمایه و زمان، به تضعیف تکنولوژی ملی هم بیانجامد ]43[. فرایند انتقال تکنولوژی دارای مراحل گوناگون و پیوسته ای است که آنها را می توان به سه بخش عمده تقسیم کرد:
2-4-1- انتخاب و کسب تکنولوژی
تکنولوژی های مورد نیاز هر کشور براساس نظام برنامه ریزی تکنولوژی ملی مشخص می شود، تشخیصی که ملاحظات زیر را دربردارد:
در راستای تامین اهداف برنامه ریزی توسعه کلان است؛
اگرچه نظام برنامه ریزی تکنولوژی، نظامی وابسته و تابع برنامه ریزی ملی توسعه است، ولکن به لحاظ رعایت ویژگیهای هم افزایی برنامه های توسعه تکنولوژی، برنامه فوق محور هماهنگی برنامه های کلان توسعه ملی به شمار می روند؛
مجموعه تکنولوژی های موردنیاز هر بخش اقتصادی برمبنای اولویتهای بخش مربوطه تعیین می گردند تا سپس در مرحله بعد روش تامین هریک تعیین شود؛
اگرچه در مرحله تعیین نیازهای تکنولوژی هر بخش اقتصادی، با دیدگاهی مشخص و بخشی مجموعه نیازهای خود را طرح می کند، اما در مرحله انتخاب پروژه های انتقال تکنولوژی، انتخاب فوق براساس دیدگاهی ملی و فرابخشی صورت می پذیرد ]44[.
برای طی فرایند انتخاب تکنولوژی می توان قدمهای ذیل را به ترتیب اجرا کرد:
2-4-1-1- ارزیابی و تعیین تکنولوژی های موردنیاز کشور / بنگاه:
در این مرحله باتوجه به اهداف و استراتژی های کلان در مرحله اول فرایندهای مهم شناسایی، سپس فعالیتهای مهم هر فرایند مشخص شده و تکنولوژی های کلیدی تعیین می شوند. کشور / بنگاه دربعضی از این تکنولوژی ها تواناست و لازم است تعدادی را نیز کسب کند.

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید